Zabytek architektury Rosyjskiej.

REKLAMA

Pałac Rozrywki czyli Komnaty Miłosławskiego to budynek pałacowy na Kremlu moskiewskim, położony przy zachodnim murze Kremla między wieżami Komendanta i Troicką na ulicy Pałacowej. Budynek został zbudowany w 1651 roku jako komnaty mieszkalne bojara Ilji Daniłowicza Miłosławskiego, teścia cara Aleksieja Michajłowicza i jest jedynym przykładem komnat bojarskich, który przetrwał na Kremlu.

Wąski odcinek między murem twierdzy a budynkami gospodarczymi rezydencji królewskiej zadecydował o rozwiązaniu planistycznym majątku Miłosławskiego. Sam budynek znajduje się w centrum działki, odpowiednio od południa i północy, od dziedzińca frontowego i gospodarczego. Budynek, na planie zbliżonym do kwadratu, posiadał pośrodku łukowate przejście, łączące oba terytoria. Kruchta frontowa, wychodząca na południowy dziedziniec, zamykała oficynę, ustaloną czasownikiem do głównej objętości komnat. Budynek powstał jako mieszkanie bojara Ilji Daniłowicza Miłosławskiego na terenie, który od końca XVI wieku zajmował różne oficyny dworu królewskiego, a ukończono go do 1651 roku. Po śmierci Miłosławskiego majątek przeszedł w 1669 roku do skarbu królewskiego, po czym komnaty połączono najpierw drewnianymi, a potem kamiennymi przejściami z Pałacem Królewskim.

W 1672 roku w komnatach zaczęto urządzać zabawy dla rodziny królewskiej oraz pierwsze przedstawienia teatralne w Rosji, w wyniku których komnaty zaczęto nazywać Pałacem Rozrywki. Od 1679 roku kiedy osiedlili się tu członkowie rodziny królewskiej, pałac rozbudowano i częściowo przebudowano. Budowa Pałacu Rozrywki była kolejnym, po Teremnoje, etapem rozwoju budownictwa kamiennego, które wkrótce rozpowszechniło się w Moskwie. Podział elewacji piętro po piętrze z dekoracją rzeźbioną w białym kamieniu, zbliżony do amfiladowego układu pomieszczeń mieszkalnych, nawiązuje do Pałacu Terem. Charakterystyczną cechą struktury przestrzenno-planistycznej pałacu jest usytuowanie kościoła domowego pw. Chwały NMP, wpisanej w bryłę budynku. Wznosi się nad środkową częścią elewacji wschodniej. Potężne wsporniki, wystające na poziomie frontowej kondygnacji, dźwigają ołtarz kościoła, co pomogło uniknąć niekanonicznego usytuowania części ołtarzowej świątyni ponad komnatami mieszkalnymi. Płaski dach z wiszącym ogrodem od strony zachodniej pełnił funkcję ganku.

W dniu 3 marca 1681 roku królowa Agafja Gruszecka podarowała wiele cennych przedmiotów na utrzymane świątyni w Pałacu Rozrywki. Za Piotra I ulokowano w pałacu Biura Policji, a w 1806 roku budynek zaadaptowano na mieszkanie i urząd komendanta Moskwy. Przebudowa pałacu została przeprowadzona według projektu architekta Iwana Jegotowa i przewidywała przekształcenie elewacji wschodniej, wychodzącej na nowo powstałą ulicę Pałacową, w główną. W tym celu dobudowano skrzydło północne dla symetrii, a elewację i wnętrza ozdobiono modnymi pseudogotyckimi detalami. W tym samym czasie zniesiono kościół domowy i usunięto z niego kopuły. W latach 1874-1875 architekt Nikołaj Szochin podjął próbę częściowego przywrócenia budowli dawnego wyglądu, ale była to jedynie stylizacja odzwierciedlająca zamysł architekta. W 1884 roku w budynku znajdował się dom komendanta. Według autobiograficznej opowieści Jurija Korineca „Pozdrowienia od Wernera” pod koniec lat 20-tych w Pałacu Rozrywki mieszkała wdowa po Julianie Marchlewskim, Bronisława Henryka Marchlewska (z rodziny Gutmanów), bakteriolożka, działaczka socjaldemokratyczna a potem komunistyczna. Marchlewska zmarła w Moskwie w 1954 roku.

Obecnie w pałacu mieszczą się służby Komendanta Kremla, z którego inicjatywy w latach 2000-2004 prowadzono prace konserwatorskie na zabytku, głównie w celu odrestaurowania poszczególnych elewacji cerkwi Najświętszej Marii Panny oraz pałacu, a także część wnętrz pałacowych. Jednym ze znalezisk konserwatorskich było odkrycie unikatowej rzeźby z białego kamienia na architrawach frontowej kondygnacji z tematami rzadko spotykanymi w dekoracjach z XVII wieku z kwiatami, prawdziwymi i fantastycznymi zwierzętami i ptakami oraz turniejami rycerskimi.

Zródła:

  1. Архнадзор. Потешный дворец. Дата обращения: 15 апреля 2008. Архивировано 19 мая 2012 года. https://rusinst.ru/docs/books/I.E.Zabelin – (dostęp 5-11-2021)
  2. Архнадзор Потешный дворец.,. http://www.archnadzor.ru/2007/04/03/poteshny-j-dvorets/ , https://rusinst.ru/docs/books/I.E.Zabelin-Domashnii_byt_russkih_caric.pdf –  (dostęp 5-11-2021)
  3. Савваитов П.И. Алам, олам, олом // Описание старинных русских утварей, одежд, ратных доспехов и конского прибора, в азбучном порядке расположенное. — Санкт-Петербург: Типография Императорской Академии наук, 1896. — С. 2-3. — 184 с. https://azbyka.ru/otechnik/Pavel_Savvaitov/opisanie-starinnyh-russkih-utvarej-odezhd-oruzhija-ratnyh-dospehov-i-konskogo-pribora-v-azbuchnom-porjadke-raspolozhennoe/1_5 –  (dostęp 5-11-2021)
  4. Amusement Palace, https://www.advantour.com/russia/moscow/kremlin/kremlin-palaces/amusement-palace.htm –  (dostęp 5-11-2021)