W styczniu 2016 roku odbyłem zorganizowaną wycieczkę objazdową po Izraelu, Terytoriach Autonomii Palestyńskiej oraz do Jordanii. Wartym przypomnienia  w okresie Świątecznym są takie wyjazdy.

Na wstępie należy zaznaczyć, że współczesne państwo Izrael ma swoje religijne korzenie w Ziemi Izraela, która przez 3000 lat zajmowała centralne miejsce w judaizmie. Nowożytnym ruchem politycznym, który dążył do powstania państwa Izrael był syjonizm, datowany od 1884, kiedy w Katowicach odbył się zjazd stowarzyszeń Miłośników Syjonu (Chowewej Syjon) z całej Europy. Na tymże zjeździe przywództwo objął Samuel Mohylewer i tu zapadły decyzje o powrocie Żydów do Palestyny i o finansowym wspieraniu emigrantów. Jednak dopiero w 1947 roku ONZ zgodziła się na podział Palestyny na dwa państwa: żydowskie i arabskie. W dniu 14 maja 1948 roku zgodnie z decyzją ONZ państwo Izrael proklamowało niepodległość, jednak okoliczne państwa arabskie odmówiły zaakceptowania planu i rozpoczęły wojnę, włączając się w trwające od ogłoszenia decyzji ONZ walki. I wojna izraelsko-arabska potwierdziła niepodległość i poszerzyła granice państwa żydowskiego poza zasięg przewidziany przez plan ONZ. Od tamtej pory do dzisiaj Izrael nieustannie tkwi w konflikcie z wieloma ościennymi państwami arabskimi. Przez ten czas prowadził kilka wojen. Od swego powstania granice Izraela ze wszystkimi sąsiednimi państwami były tematem sporów. Jednakże Izrael podpisał traktaty pokojowe z Egiptem i Jordanią, podejmowano także wysiłki mające doprowadzić do pokoju z Palestyńczykami.

Jadąc do Izraela znałem sytuację polityczno-społeczną. Znałem też z filmów i przewodników miejsca które miałem odwiedzić.  Zwiedzając naocznie miejsca związane z Jezusem a także wydarzenia ze Starego Testamentu nabiera się nowego spojrzenia na sprawy religijne. Pomimo ciągle napiętej sytuacji życie tutaj toczy się swoim rytmem. Żydzi żyją obok muzułmanów i chrześcijan, chodząc do będących w sąsiedztwie synagog, meczetów i kościołów.

Natomiast na terenie Jordanii można zobaczyć świetne zachowane ruiny starożytnego miasto Dżarasz i Petrę wpisaną na listę UNESCO. Jordania jest monarchią konstytucyjną. Obecnym królem jest Abdullah II. Jordania prowadzi pro-zachodnią politykę zagraniczną utrzymując bliskie stosunki ze Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią. Ciekawym jest, że w Jordanii równolegle do sądów cywilnych istnieją sądy szariatu. Najwyższym organem jest Sąd Najwyższy oraz niższe od niego Sądy Apelacyjne. Sądy cywilne mają jurysdykcję w sprawach karnych i cywilnych a sądy szariatu dotyczą wyłącznie statusu osobowego muzułmanów (m.in. ślubów, rozwodów i dziedziczenia). Niewierzący oraz wyznający inną religie niż islam podlegają w tym zakresie osobnym trybunałom. W sprawach dotyczących stron o różnych religiach jurysdykcje sprawują sądy świeckie. W sądach szariatu zeznania dwóch kobiet są równe zeznaniom jednego mężczyzny. Lecz najważniejszym jest to, że Jordania jest jednym z dwóch krajów arabskich (obok Egiptu) które podpisały traktat pokojowy z Izraelem. Od 2001 roku należy do państw objętych przez Europejską Politykę Sąsiedztwa prowadzoną przez Unię Europejską.

Jednak najważniejszymi punktami były Ziemia Święta z Jerozolimą i Betlejem z kościołem Narodzenia Pańskiego. Ważne święte miejsce Grobu Racheli znajduje się przy północnym wejściu do Betlejem, chociaż nie jest swobodnie dostępne dla mieszkańców miasta i ogólnie Palestyńczyków mieszkających na okupowanym Zachodnim Brzegu ze względu na izraelską barierę na Zachodnim Brzegu. Od Porozumień z Oslo w 1995 roku Betlejem jest administrowane przez Autonomię Palestyńską. Dużo by tutaj pisać na temat zwiedzanych miejsc, które w zasadzie znane z filmów, ale warto o nich wspomnieć, dlatego ogranicze się tylko do krótkiego przedstawienia programu wycieczki oraz kilkunastu interesujących zdjęć.

Program wycieczki był następujący:

Dzień pierwszy – Przylot z Polski do Tel-Avivu a następnie transfer do hotelu w Betlejem na Terenach Autonomii Palestyńskiej.

Dzień drugi – wyjazd nad Morze Martwe, gdzie zwiedzałem Qumran, starożytną wioskę Esseńcztków, twórców słynnych zwojów z tekstami biblijnymi oraz Masadę – twierdzę Heroda Wielkiego i jednocześnie miejsce walki zelotów tj. społeczności  żydowskiej, która najdłużej opierała się Rzymowi. Następnie kąpiel w Morzu Martwym oraz wyjazd do Jerycha. Po czym przejazd nad granicę Jordanii,  jej przekroczenie i przyjazd do stolicy Jordanii do Ammanu.

Dzień trzeci – Przejazd na Górę Nebo z której można podziwiać dolinę rzeki Jordan i całą Ziemię Świętą tak jak ją widział Mojżesz, gdy przyprowadził swój lud. Zobaczył tę ziemię Obiecaną po raz pierwszy i ostatni. Następnie wyjazd i zwiedzanie Petry oraz starożytnych grobowców Nabatejczyków w położonej trudno dostępnej dolinie. Miasto wykute w skałach zostało opuszczone w VI wieku n.e. na skutek licznych silnych trzęsień ziemi. Odkryte w 1812 roku a dopiero w 1958 roku otworzone dla turystów. Następnie powrót do Ammanu.

Dzień czwarty – Przejazd na wzgórze górujące nad Ammanem i zwiedzanie pozostałości potężnej niegdyś cytadeli, Muzeum Archeologiczne. Podziwianie rzymskiego teatru i filharmonii. Przejazd do Dżerasz, gdzie zwiedzanie forum, świątyni Artemidy, kościołów wczesnochrześcijańskich z mozaikami podłogowymi, hipodromem a przede wszystkim ulicy 600 kolumn. Następnie przejazd do granicy i dalej do Tyberiady w Izraelu. Nocleg nad Jeziorem Galilejskim.

Dzień piąty – Wyjazd na wzgórza Golan a następnie do przejazd do kościołów związanych z ważnymi wydarzeniami dla chrześcijan: 1. Małej Tabhga czyli Kościoła Prymatu św. Piotra, gdzie Jezus wskazał Piotra jako swego następcę na Ziemi, 2. Kafarnaum – wielokrotnie wspomnianego w Biblii miejsca zamieszkania  Jezusa,  3. Góra Błogosławieństw – miejsce Kazania na Górze, 4. Rejs po Jeziorze Galilejskim do Tyberiady.

Dzień szósty – Przejazd do Jardenit, miejsca symbolicznego chrztu Jezusa w rzece Jordan. Kolejnym punktem  programu wizyta w Bazylice Zwiastowania Najświętszej Marii Pannie w Nazareth (zbudowanej wokół Groty Zwiastowania). Następnie wyjazd do Cezarei Nadmorskiej, wspaniałego miasta portowego wybudowanego przez króla Heroda Wielkiego. Zwiedzanie hipodromu, teatru, akweduktu z II w  oraz mury krzyżowców z potężną bramą. Następnie przejazd do Tel-Avivu i Jaffy zwiedzanie tego miasteczka pamiętającego wydarzenia opisane w Starym Testamencie. Spacer po starej Jaffie. Nocleg w Betlejem.

Dzień siódmy – wjazd na Górę Oliwną oraz zwiedzanie Bazyliki Wszystkich Narodów położonej przy Getsemani, czyli Ogrodzie Oliwnym, znanym Polakom jako Ogrójec. Następnie przejazd do Starego Miasta. Przejście przez dzielnicę muzułmańską i bazar arabski Drogą Krzyżową (Via Dolorosa), na końcu której znajduje się Bazylika Grobu ze skałą Golgoty i Grobem Jezusa. Następnie do dzielnicy ormiańskiej i żydowskiej oglądając po drodze Cardo Maximus – pozostałości po starej rzymskiej ulicy a przyjście do Ściany Płaczu. Przejazd do Betlejem – miejsca narodzin Jezusa – wizyta w Grocie Narodzenia i wybudowanej na niej Bazylice Narodzenia Pańskiego. Wieczorem spacer „Jerozolimy nocą” w późnych godzinach wieczornych.

Dzień ósmy – wylot do Poski.

Wycieczka świetnie zorganizowana przez biuro podróży Rainbow pod każdym względem. Naszym pilotem była pani Aneta Kuberska, której świetne przygotowanie, duża wiedza i kultura osobista sprawiła, że wszyscy czuli się bardzo dobrze. Dobre przygotowanie, super przedstawione fakty historyczne oraz barwnie opowiadane historie z życia mieszkańców sprawiły, że wszyscy chłonęli tę wiedzę z ogromnym zainteresowaniem.

Natomiast lokalnym przewodnikiem w Izraelu był  pan Józio, który przedstawiał siebie jako: Józek z Wałbrzycha, jest polskim Żydem, który jako mały chłopiec w 1957 roku z rodzicami wyjechał do Izraela. Jego opowiadania dodawały kolorytu i humoru gdyż opowiadał bardzo ciekawie o sobie jak i o historii trudnego życia po osiedleniu się w Izraelu. Żydzi emigrujący w tych latach musieli się kompletnie przestawić na inne życie. W Polsce powstał o nim nawet film krótkometrażowy pt. „Józio, chodź do domu”.

Jadąc do Izraela nie bardzo wiedziałam czego się spodziewać, dużo mówiło się o atakach terrorystycznych. Tymczasem spędziłem ten czas naprawdę cudownie i pojechałbym jeszcze raz.

Pragnę zaznaczyć, że polecam taką wycieczkę, gdyż prawdopodobnie będzie to możliwe od marca 2021 roku.