W Czechach we współpracy AcaMedia i Instytutu Studiów nad Azją Wschodnią Uniwersytetu Karola w Pradze powstał ciekawy projekt SINOPSIS. Portal stworzono ponieważ wpływy ChRL w Czechach i Europie Środkowej są coraz większe, a brakuje wiarygodnych informacji i analiz dotyczących komunistycznych Chin. To samo zadanie od jakiegoś czasu wykonuje w Polsce IPP. Podobnie jak IPP, Sinopsis mówi także o ścisłej współpracy Pekinu z Moskwą.

China Digital Times przeprowadziła wywiad z twórcami Sinopsis, Martinem Hálą i Anną Zádrapovą.Warto przytoczyć fragmenty.

Twórcy Sinopsis uważają min. że celem powstania inicjatywy 16+1 (współpraca państw Europy Środkowo-Wschodniej i Chin) jest próbą „reaktywacji bloku wschodnioeuropejskiego – tym razem pod chińską, a nie rosyjską, kuratelą.” Nie oznacza to jednak, że Rosja jest w projekcie nieobecna. Jest według czeskiego portalu “cichym partnerem” Pekinu.

Na pytanie dlaczego Rosja nie jest oficjalnie uwzględniona w inicjatywie 16 + 1 i jak chińskie ruchy w Europie Środkowo-Wschodniej (EŚW) są postrzegane przez Rosję, twórcy Sinopsis mówią:

„Można oczekiwać, że Rosja jako stary hegemon w Europie Wschodniej będzie zaniepokojona posunięciami Chin, ale oczywiście nie jest. Obie mocarstwa osiągnęły wcześniej ugodę w kwestii Azji Środkowej, którą teraz przenoszą do tego regionu. Różnica w przypadku EŚW polega na tym, że Rosja nie może być wyraźną stroną w 16 + 1; w przeciwieństwie do Azji Centralnej, gdzie formalne uczestnictwo Rosji jest mile widziane przez lokalne elity, w dużej części Europy Wschodniej, a dokładniej w krajach bałtyckich i krajach Grupy Wyszehradzkiej, są silne antyrosyjskie resentymenty. Chiny, wielka niewiadoma, są postrzegane neutralnie, a nawet pozytywnie. Rosja musi więc pozostać cichym partnerem w tym przedsięwzięciu”.

Pytany skąd pochodzi te neutralne albo pozytywne postrzeganie Chin w Europie Środkowej Sinopsis twierdzi:

„Smutne jest to, że ludzie po prostu niewiele o współczesnych Chinach wiedzą. Czy Chiny są komunistyczne, czy kapitalistyczne? Bogate czy biedne? Czy stają się bardziej demokratyczne i wolne, czy mniej? Ten niejasny obraz prawdopodobnie istnieje wszędzie, ale pewnie bardziej mylący jest  w Europie Środkowej, która do niedawna była stosunkowo mało narażona na kontakt z ChRL. Zważywszy na własną historię, ludzie w regionie byli instynktownie zniechęcani faktem, że Chiny są dyktaturą komunistyczną. Trzydzieści lat po upadku komunizmu w Europie Wschodniej wydaje się to już mniej ważne, a chińscy komuniści wydają się niezwykli, ponieważ przynoszą ze sobą dużo gotówki. Towarzysze, których kiedyś znaliśmy, byli zawsze biedni. Jednocześnie ideał demokratycznego kapitalizmu, do którego aspirowali wschodni Europejczycy w 1989 r. ucierpiał w wyniku kryzysu finansowego w 2008 r. i kryzysu uchodźców w 2015 r.. Wielu ludzi patrzy teraz na Chiny i mniej zauważa „dyktaturę”, a bardziej widzi „pieniądze”.

W wywiadzie pada także stwierdzenie że owe “mityczne chińskie inwestycje w Europie Wschodniej pozostają raczej znikome.” Ale mimo to wielu w EŚW uważa, że inwestycje Chin mogą pełnić taką samą rolę jak dotacje z UE. “W rzeczywistości oznacza to, że podczas gdy fundusze unijne są dostarczane z dużą przejrzystością i wymogami w zakresie rozliczania – co również oznacza wiele dokumentów – chińskie pieniądze nie mają takich „zobowiązań” i łatwiej można je wykorzystać w różnych podejrzanych transakcjach i układach kumoterskich”, uważają twórcy czeskiego portalu.

W wywiadzie jest też mowa jak lokalne media i politycy kształtują obraz Chin w Czechach. “Chiński model jest promowany przez różnych czeskich graczy przy intensywnym wsparciu ze strony Chin. Mają miejsce konferencje, delegacje i wymiany na ogromną skalę. Każdy, począwszy od urzędników na dołach władzy, wysyłany jest do Chin. Ci odwiedzający są wystawnie podejmowani i zabawiani przez kilka dni w pięciogwiazdkowych hotelach; wielu z nich wraca do domu po ogromnym wrażeniem i niektórzy stają się “wyznawcami”.”

Autor: Hanna Shen
Dziennikarka, korespondentka GPC na Tajwanie, prowadzi swojego bloga pod adresem: haniashen.blogspot.tw