Gdzie zostanie ewakuowane moje dziecko? Kiedy będę mógł je odebrać? Czy w sytuacji zagrożenia będę mógł się z nim skontaktować? To nie są pytania, które można zbyć milczeniem. W obliczu przygotowywanych zmian dotyczących bezpieczeństwa w szkołach i przedszkolach rodzice mają prawo oczekiwać konkretnych informacji, przejrzystych procedur i jasnych zasad postępowania. Gdy chodzi o życie i zdrowie najmłodszych, nie wystarczą ogólne zapewnienia — potrzebna jest wiedza, przygotowanie i odpowiedzialność.

REKLAMA

Bezpieczeństwo dzieci w sytuacji kryzysowej. Rodzice chcą znać plany ewakuacji i mieć kontakt z dziećmi.

Dokąd zostaną ewakuowane dzieci w razie zagrożenia? Na jakich zasadach rodzice będą mogli je odebrać? Czy uczniowie powinni mieć przy sobie telefony lub smartwatche? W obliczu nowych procedur bezpieczeństwa w szkołach i przedszkolach coraz ważniejsze stają się konkretne informacje, przejrzyste zasady i odpowiedzialna współpraca rodziców z placówkami oświatowymi.

Bezpieczeństwo dzieci nie może być tematem tabu. Rodzice mają prawo pytać, a szkoły powinny jasno wyjaśniać, jak przygotowują się na sytuacje kryzysowe.

MEN przygotowuje nowe zasady bezpieczeństwa

16 października 2026 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało o skierowaniu do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych projektu rozporządzenia zmieniającego przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny w szkołach oraz innych placówkach oświatowych.

Projekt przewiduje między innymi zapoznawanie uczniów i pracowników z planami ewakuacji, przygotowanie do korzystania z miejsc schronienia oraz ćwiczenia reagowania na różne zagrożenia. Wśród scenariuszy mają znaleźć się zarówno ewakuacja, jak i postępowanie w przypadku zagrożenia z powietrza czy pojawienia się niebezpiecznej osoby. W roku szkolnym 2026/2027 termin zapoznania uczniów i pracowników z planem ewakuacji ma zostać wydłużony do 31 marca 2027 r.

Szczegóły projektu można sprawdzić w oficjalnym komunikacie Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Nowe rozwiązania stawiają przed dyrektorami szkół, samorządami i rodzicami istotne pytania. Jak będą wyglądały procedury w konkretnej placówce? Gdzie dzieci znajdą schronienie? W jaki sposób rodzice otrzymają informację o sytuacji? I co stanie się, gdy zagrożenie będzie wymagało pozostania uczniów w bezpiecznym miejscu przez dłuższy czas?

To kwestie, które warto wyjaśnić, zanim dojdzie do sytuacji nadzwyczajnej.

Trzy pisma dla rodziców. Jakich informacji można się domagać?

Katarzyna Tarnawa przygotowała zestaw trzech wzorów pism, które mają pomóc rodzicom w uzyskaniu informacji o procedurach bezpieczeństwa oraz w przedstawieniu swoich oczekiwań dotyczących ochrony dzieci.

Autorka zachęca, by nie działać pod wpływem strachu, lecz spokojnie i rzeczowo rozmawiać z dyrekcją placówki oraz właściwymi organami.

1. Wniosek o udzielenie informacji publicznej

Pierwsze z praktycznych narzędzi pozwala zapytać o przygotowanie szkoły lub przedszkola na sytuacje kryzysowe.

Rodzice mogą zwrócić się między innymi o informacje:

  • Czy placówka posiada procedury postępowania w przypadku zagrożenia z powietrza?
  • Gdzie mają zostać skierowane dzieci, jeśli konieczne będzie opuszczenie budynku?
  • Czy miejsca schronienia zostały uzgodnione z właściwymi organami?
  • Jak wygląda procedura informowania rodziców i przekazywania im dzieci po zakończeniu zagrożenia?
  • Czy placówka przewiduje naukę zdalną w określonych sytuacjach kryzysowych i na jakich zasadach?

Warto pamiętać, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien dotyczyć informacji podlegających udostępnieniu w tym trybie. Nie każda placówka i nie każda informacja będą podlegały identycznym zasadom, a część szczegółów operacyjnych może podlegać ograniczeniom ze względów bezpieczeństwa.

Mimo to pytania o organizację opieki, ogólne zasady postępowania i sposób komunikacji z rodzicami są ważnym elementem budowania zaufania.

2. Pismo dotyczące zasad odbioru dziecka w sytuacji kryzysowej

Drugi wzór dotyczy szczególnie wrażliwej kwestii: relacji między prawami rodziców a obowiązkiem zapewnienia dzieciom bezpieczeństwa podczas alarmu lub ewakuacji.

Autorka proponuje, aby rodzice składali dyrekcji pisemne oświadczenia i domagali się wyjaśnienia podstaw prawnych procedur, które mogą ograniczać możliwość odebrania dziecka.

To zagadnienie wymaga jednak rozróżnienia dwóch sytuacji: zwykłego odbioru ucznia oraz sytuacji, w której trwa bezpośrednie zagrożenie, a służby i pracownicy placówki realizują procedury ochronne.

Zgodnie z oficjalną procedurą przygotowaną przez MEN, MSWiA i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa w przypadku alarmu związanego z zagrożeniem z powietrza dzieci powinny pozostać pod opieką szkoły w wyznaczonym miejscu schronienia. Rodzice powinni znać zasady kontaktu i odbioru, a przekazanie dzieci ma nastąpić po odwołaniu alarmu i sprawdzeniu, czy droga wyjścia jest bezpieczna.

Dokument można znaleźć na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Nie można zatem z góry przyjąć, że każda odmowa natychmiastowego wydania dziecka w trakcie alarmu jest bezprawna. Podobnie samo złożenie przez rodzica oświadczenia o przejęciu odpowiedzialności nie musi uchylać obowiązujących procedur bezpieczeństwa.

Najważniejsze jest uzyskanie jasnej odpowiedzi: kto podejmuje decyzje w sytuacji zagrożenia, jakie zasady obowiązują i w jaki sposób rodzice zostaną poinformowani o możliwości bezpiecznego odbioru dzieci.

3. Wniosek o zgodę na posiadanie przez dziecko telefonu lub smartwatcha

Trzeci wzór dotyczy urządzeń umożliwiających kontakt z rodzicem lub opiekunem prawnym.

Katarzyna Tarnawa proponuje, aby rodzice zwracali się do dyrekcji o indywidualną zgodę na posiadanie przez dziecko telefonu komórkowego albo smartwatcha, szczególnie jeśli chcą zapewnić sobie możliwość bezpośredniego kontaktu w sytuacjach wyjątkowych.

Wniosek może wskazywać, że urządzenie ma służyć do komunikacji w uzasadnionych sytuacjach, a dziecko nie będzie korzystało z niego podczas lekcji w sposób zakłócający zajęcia.

Trzeba jednak pamiętać, że nie istnieje automatyczne prawo do stałego korzystania z telefonu podczas lekcji. Zasady używania urządzeń elektronicznych określają obowiązujące przepisy i regulacje szkolne. Warto więc wystąpić o indywidualną zgodę i uzasadnić ją konkretnymi potrzebami dziecka.

Rodzice powinni też wiedzieć, że podczas alarmu telefon nie zawsze będzie skutecznym sposobem kontaktu. Urządzenie może nie mieć zasięgu, rozładować się lub zostać wyciszone. Dlatego równie ważne są ustalone wcześniej kanały komunikacji szkoły z opiekunami.

Gdzie znaleźć wzory pism?

Autorka zapowiada udostępnienie edytowalnych wzorów na swojej stronie internetowej kasiatarnawa.pl.

Materiały mają obejmować:

  • 103. Żądanie wydania dziecka w przypadku ewakuacji.
  • 104. Wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej miejsca ewakuacji dzieci.
  • 105. Wniosek o wyrażenie zgody na posiadanie przez dziecko urządzenia łączności.

Przed wysłaniem dokumentu warto dostosować jego treść do sytuacji konkretnej placówki, sprawdzić aktualne przepisy oraz upewnić się, że adresatem jest właściwy organ. Wnioski dotyczące informacji publicznej można składać zgodnie z zasadami obowiązującymi w tym trybie, w tym drogą elektroniczną, jeżeli jest to możliwe.

Spokój, wiedza i odpowiedzialność zamiast paniki

Rozmowa o bezpieczeństwie dzieci nie powinna prowadzić do niepotrzebnego strachu. Jej celem jest przygotowanie rodziców, uczniów i pracowników szkół na sytuacje, w których szybka reakcja oraz znajomość procedur mogą mieć zasadnicze znaczenie.

Rodzice powinni wiedzieć, gdzie szukać informacji, jak skontaktować się z placówką i na jakich zasadach dzieci będą przekazywane opiekunom po zakończeniu zagrożenia. Dyrektorzy powinni natomiast jasno komunikować przyjęte rozwiązania, uwzględniając zarówno bezpieczeństwo uczniów, jak i uzasadnione potrzeby rodzin.

Nie chodzi o podważanie pracy szkół ani o wywoływanie konfliktu z nauczycielami. Chodzi o to, by w sprawach dotyczących życia i zdrowia dzieci nie pozostawiać miejsca na domysły.

Wiedza daje spokój. Przygotowanie zwiększa bezpieczeństwo. A odpowiedzialna współpraca rodziców, szkół i służb może pomóc uniknąć chaosu wtedy, gdy liczy się każda minuta.

Opracowanie na podstawie materiałów Katarzyny Tarnawy oraz informacji Ministerstwa Edukacji Narodowej. Przed wykorzystaniem wzorów pism należy zweryfikować ich zgodność z aktualnym stanem prawnym i procedurami właściwymi dla danej placówki.

Część 3/3:
Skoro jest na tyle niebezpiecznie, że MEN planuje uniemożliwienie Rodzicom/Opiekunom prawnym odbioru własnych dzieci z placówek edukacyjnych, to tym bardziej mamy prawo domagania się możliwości stałej łączności z naszymi małoletnimi dziećmi.

Przygotowałam dla Was 3 pismo:

Wniosek o wyrażenie zgody na posiadanie przez dziecko urządzenia łączności, poniżej WZÓR PISMA:

Miejscowość: [Wpisz miejscowość], Data: [Wpisz datę]

Wnioskodawca:
[Twoje Imię i Nazwisko]
[Twój Adres Zamieszkania / Adres E-mail]
[Twój Numer Telefonu – opcjonalnie]

Adresat:
Dyrektor [Nazwa Szkoły / Przedszkola/Żłobka]
[Adres Szkoły / Przedszkola/Żłobka]
(lub: Urząd Gminy/Miasta w [Nazwa Miejscowości])

Wniosek o wyrażenie zgody na posiadanie przez dziecko urządzenia łączności

Działając jako rodzic/opiekun prawny [Imię i Nazwisko dziecka], ucznia klasy/grupy [Wpisz klasę/grupę], w związku z aktualną, napiętą sytuacją geopolityczną oraz w trosce o bezpieczeństwo osobiste mojego dziecka, zwracam się z uprzejmą prośbą o wyrażenie zgody na odstępstwo od szkolnego zakazu i zezwolenie mojemu dziecku na posiadanie przy sobie telefonu komórkowego / zegarka typu smartwatch.

Urządzenie to ma służyć wyłącznie do utrzymywania ciągłego i bezpośredniego kontaktu ze mną w sytuacjach kryzysowych lub wyjątkowego zagrożenia.

Jednocześnie zobowiązuję się do pouczenia dziecka, że urządzenie nie będzie wykorzystywane w trakcie zajęć lekcyjnych w sposób zakłócający proces dydaktyczny.

Z poważaniem,
…………………………………………………..
(podpis)

Na mojej stronie kasiatarnawa.pl niedługo pojawią się 3 edytowalne wzory pism:

103_Żądanie wydania dziecka w przypadku ewakuacji,
104_Wniosek o udzielenie informacji publicznej gdzie mają być ewakuowane dzieci,
105_Wniosek o wyrażenie zgody na posiadanie przez dziecko urządzenia łączności.

Wyzbądźcie się strachu, zachowanie spokoju jest jedyną drogą.
Wszystkiego dobrego

Kochani,
Część 1/3:
z uwagi na wręcz hurtowe zapytania o wytyczne MEN w sprawie ewakuacji i zatrzymywania dzieci w placówkach bez zgody Rodziców/Opiekunów prawnych informuję, iż takie działania byłyby pozbawione podstaw prawnych, a nawet sprzeczne z obowiązującym prawem. PONIŻEJ WZÓR PISMA.

Aktualnie opracowywany projekt Rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (skierowany do konsultacji w październiku 2026 r.) wprowadza nowe, rozszerzone obowiązki z zakresu zarządzania kryzysowego i ochrony i zawierają one następujące obowiązki dyrektorów placówek:

• Zapoznanie z planem ewakuacji: Obowiązek przekazania uczniom i pracownikom informacji o drogach ewakuacyjnych oraz zasadach postępowania (dyrektor ma na to standardowo 3 miesiące od początku roku szkolnego, a w roku szkolnym 2026/2027 termin wydłużono do 31 marca 2027 r.).

• Informacje o schronach: Wymóg działania w porozumieniu z właściwym miejscowo organem ochrony ludności i informowania o lokalizacji obiektów zbiorowej ochrony oraz punktów schronienia.

• Numery alarmowe i materiały edukacyjne: Umieszczenie w widocznych miejscach numerów alarmowych oraz przekazywanie uczniom, rodzicom i pracownikom oficjalnych materiałów informacyjnych o zachowaniu w sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia.

• Ćwiczenia praktyczne: Obowiązek organizowania szkoleń i ćwiczeń praktycznych co najmniej dwa razy w roku szkolnym.

• Nowe scenariusze ćwiczeń: Oprócz tradycyjnej ewakuacji, ćwiczenia obejmą procedury schronienia (np. na wypadek zagrożenia z powietrza) oraz reagowanie na zagrożenia ze strony niebezpiecznych osób.

A więc w samym projekcie rozporządzenia nie ma o tym mowy.

Ponadto, rozporządzenie jako podstawę ustawową jego stworzenia wskazuje art. 95a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, który został uchylony i przepis nie obowiązuje w obecnym stanie prawnym, a co za tym idzie rozporządzenie będzie nieskuteczne…

W kolejnym poście skoncentrujemy się na wytycznych MEN i wzorze Wniosku o udzielenie informacji publicznej dokąd miałyby być wywożone dzieci, w przypadku zagrożenia życia i zdrowia spowodowanego pozostaniem w budynku.

WZÓR PISMA:

Miejscowość: [Wpisz miejscowość], Data: [Wpisz datę]

Wnioskodawca (Rodzic/Opiekun prawny):
[Twoje Imię i Nazwisko]
[Twój Adres Zamieszkania]
[Twój Numer Telefonu i Adres E-mail]

Adresat:
Dyrektor [Nazwa Szkoły / Przedszkola/Żłobka]
[Adres Szkoły / Przedszkola/Żłobka]

OŚWIADCZENIE I SPRZECIW RODZICA
wobec procedur ograniczających wydanie dziecka prawnym opiekunom

Działając jako rodzic / opiekun prawny małoletniego ucznia: [Imię i Nazwisko Dziecka], ucznia klasy/grupy [Wpisz klasę/grupę], niniejszym składam kategoryczny sprzeciw wobec wszelkich wewnętrznych procedur lub wytycznych placówki, które zakładałyby odmowę wydania mi dziecka bądź jego przetrzymywanie wbrew mojej woli w sytuacji kryzysowej, w tym w trakcie trwania alarmu lotniczego lub innego zagrożenia.

Jednocześnie oświadczam, że w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowej i mojej osobistej obecności w placówce w celu odebrania dziecka, biorę na siebie pełną i wyłączną odpowiedzialność za bezpieczeństwo, życie i zdrowie mojego dziecka od momentu jego przejęcia.

UZASADNIENIE PRAWNE

Zgodnie z obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej porządkiem prawnym, władza rodzicielska oraz piecza nad osobą i majątkiem dziecka należą wyłącznie do jego rodziców/opiekunów prawnych, co wprost reguluje art. 92 i art. 95 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

Żadne wytyczne, instrukcje czy rekomendacje Ministerstwa Edukacji Narodowej (MEN) oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP. Akty te mają charakter wyłącznie doradczy i instrukcyjny. W konsekwencji, nie mogą one w żaden sposób zawieszać, ograniczać ani znosić praw rodzicielskich wynikających z ustaw.

Szkoła sprawuje nad dzieckiem opiekę jedynie w czasie powierzonym przez rodziców. W sytuacji, gdy rodzic stawia się osobiście i żąda wydania podopiecznego, szkoła nie posiada żadnej podstawy prawnej do odmowy. Przetrzymywanie małoletniego wbrew woli jego prawnego opiekuna, który zgłasza gotowość do sprawowania osobistej opieki, stanowi rażące naruszenie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a ze strony personelu placówki może nosić znamiona bezprawnego pozbawienia wolności (art. 189 Kodeksu karnego).

W związku z powyższym oczekuję, że w przypadku mojej decyzji o odebraniu dziecka z placówki – nawet w warunkach alarmu – dziecko zostanie mi niezwłocznie wydane po podpisaniu stosownego oświadczenia o przejęciu opieki na własną odpowiedzialność.

Proszę o załączenie niniejszego pisma do akt osobowych mojego dziecka oraz pisemne potwierdzenie przyjęcia oświadczenia do wiadomości.

Z poważaniem,
………………………………………………
(własnoręczny podpis rodzica/opiekuna)

MOŻNA WYSŁAĆ MAILEm, a najlepiej przez ePUAP.
Wszystkiego dobrego.

Kochani,
Część 2/3:
poniżej WZÓR wniosku o udzielenie informacji publicznej:

1. gdzie mają być ewakuowane dzieci w przypadku zagrożenia pozostawania w budynku szkoły/przedszkola/żłobka?

2. Na jakiej podstawie prawnej Dyrektorzy ww. placówek mają zamiar odmawiać Rodzicom/Opiekunom prawnym odbioru dzieci?

3. Czy placówka przewiduje przejście na tryb zdalny w przypadku eskalacji zagrożenia?

KONICZNIE ZADAJCIE TE pytania placówce, w której przebywa/uczy się Wasze dziecko.

Kolejny post będzie zawierał 3 ostatnie pismo z wnioskiem o umożliwienie posiadania przez dziecko urządzeń łączności.
Wszystkie pisma znajdą się niedługo również w wersji edytowalnej na mojej stronie kasiatarnawa.pl

Miejscowość: [Wpisz miejscowość], Data: [Wpisz datę]

Wnioskodawca:
[Twoje Imię i Nazwisko]
[Twój Adres Zamieszkania / Adres E-mail]
[Twój Numer Telefonu – opcjonalnie]

Adresat:
Dyrektor [Nazwa Szkoły / Przedszkola/Żłobka]
[Adres Szkoły / Przedszkola/Żłobka]
(lub: Urząd Gminy/Miasta w [Nazwa Miejscowości])

WNIOSEK O UDZIELENIE INFORMACJI PUBLICZNEJ

Działając na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), niniejszym zwracam się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie:

1. W kwestii procedur i podstaw prawnych w trakcie alarmu lotniczego:

a. Czy placówka posiada wdrożone wewnętrzne procedury bezpieczeństwa na wypadek zagrożenia z powietrza (alarmu lotniczego/rakietowego)?

b. Jeśli tak, na jakiej podstawie prawnej (ustawie lub rozporządzeniu) oparto zapisy uniemożliwiające lub ograniczające rodzicom/opiekunom prawnym osobisty odbiór dzieci z placówki w trakcie trwania takiego alarmu, w kontekście uprawnień wynikających z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego?

2. W kwestii ewakuacji poza teren szkoły:

a. Jakie obiekty lub miejsca zostały oficjalnie wyznaczone jako zewnętrzne punkty schronienia dla uczniów i personelu w przypadku konieczności ewakuacji poza teren i budynek placówki?

b. Proszę o wskazanie dokładnego adresu lub rejonu, do którego planowana jest ewakuacja uczniów w przypadku wystąpienia zagrożenia.

c. Czy miejsca te zostały uzgodnione z właściwym organem ochrony ludności lub urzędem gminy/miasta?

3. W kwestii wdrożenia przepisów i ćwiczeń:

W jaki sposób placówka realizuje (lub planuje realizować) obowiązki wynikające z wytycznych MEN i MSWiA w zakresie zapoznawania uczniów z planami ewakuacji oraz organizowania cyklicznych, praktycznych ćwiczeń z reagowania na zagrożenia kryzysowe?

4. W kwestii funkcjonowania placówki w stanach nadzwyczajnych:

Czy w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia lub militaryzacji, szkoła/placówka przewiduje przejście na naukę w systemie zdalnym, a jeśli tak – na podstawie jakich procedur?

Wnoszę o przesłanie odpowiedzi drogą elektroniczną na wskazany wyżej adres e-mail: [Wpisz swój adres e-mail].

…………………………………………………..
(podpis wnioskodawcy – jeśli wysyłasz pismem tradycyjnym/ePUAP)