Obraz piekła. 13 sierpnia 1944 Warszawa

„Jakieś martwe ciało — najprawdopodobniej kierowcy — wleciało z impetem na nasz balkon. To był sam korpus — bez głowy, rąk i nóg — który odbił się od ściany budynku i potężnie uderzył mnie w plecy. Przewróciłam się, byłam cała we krwi i kawałkach wnętrzności….” – czy to opis piekła ?

Tak! – zorganizowali je Niemcy w Warszawie…
13 sierpnia 1944 roku ok. godz. 18-tej w powstańczej Warszawie , na Starym Mieście opanowanym przez Powstańców, doszło do eksplozji ciężkiego transportera min, na pokładzie którego znajdowało się ok. 450-500 ładunku wybuchowego.

Fakt ten został zapamiętany błędnie, przez wielu świadków, jako wybuch „czołgu-pułapki”. W rzeczywistości był to opancerzony, pojazd gąsienicowy typu Sd.Kfz.301 Borgward IV należący do niemieckiego 302. batalionu pancernego – Panzer Abteilung (Funklenk) 302.

W efekcie eksplozji zginęło kilkuset Powstańców i cywilów, którzy zbiegli się podziwiać zdobyty pojazd (wg różnych źródeł od 300 do nawet 500 osób). Pojazd został opanowany przez jedną z grup powstańców, którzy mieli go wcześniej zabezpieczyć na rozkaz mjr. Gustawa Gawrycha „Gustawa” z NOW/AK dowódcę baonu „Gustaw”. Tak się niestety nie stało. Wbrew zasadom bezpieczeństwa, grupa innych powstańców uruchomiła pojazd, dojeżdżając nim na Starówkę po godz. 17-tej.

Niektórzy świadkowie wskazywali, że Niemcy prawdopodobnie celowo pozwolili powstańcom wprowadzić niebezpieczny pojazd w głąb Starówki. Powstańcy prawdopodobnie przypadkowo zainicjowali wybuch trotylu w Borgwardzie, służącemu Niemcom do niszczenia barykad i umocnień. Wydarzenie to znane jest odtąd w polskiej historii jako „wybuch czołgu–pułapki” i jest uznawane za jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w czasie walk na warszawskiej Starówce.
Od 1992 r. rocznica wybuchu jest obchodzona jako Dzień Pamięci Starówki.

Wstrząsająca scena eksplozji i tragicznej śmierci Powstańców została przedstawiona w filmie „Miasto 44″.

PS. zacytowane na początku słowa Teresy Łatyńskiej, sanitariuszki AK ps.”Teresa”, która przeżyła i opisała we wspomnieniach tę tragiczną datę.

PAMIĘTAJMY!