Petra najczęściej odwiedzana atrakcja turystyczna Jordanii

Petra jest miastem wykutym w skałach, które zostało opuszczone w VI wieku n.e. na skutek licznych silnych trzęsień ziemi. Zostało odkryte w 1812 roku a dopiero w 1958 roku otwarte dla turystów. Zgodnie z arabską tradycją Petra jest miejscem, w którym Mojżesz uderzył laską w skałę i wynurzyła się woda oraz gdzie pochowany jest brat Mojżesza, Aaron, na górze Hor, znanej dziś jako Jabal Haroun lub Góra Aarona. Świątynia na szczycie góry Miriam, siostry Mojżesza, była pokazywana pielgrzymom jeszcze w czasach Hieronima w IV wieku, ale od tego czasu jej lokalizacja nie została zidentyfikowana.

REKLAMA

Petra to słynne stanowisko archeologiczne na południowo-zachodniej pustyni Jordanii. Datowana na około 300 lat p.n.e. była stolicą Królestwa Nabatejskiego. Dostępna przez wąski kanion zwany Al Siq, zawiera grobowce i świątynie wyrzeźbione w różowych klifach z piaskowca, które zyskały przydomek „Różane Miasto”. W trakcie wycieczki do Ziemi Świętej miałem możność zobaczyć stolicę Jordanii czyli piękne miasto Amman a także dotrzeć do Petry. W trzecim dniu tej wycieczki, która odbyła się w dniach od 23 do 30 stycznia 2016 roku po zwiedzeniu Góry Nebo z której można podziwiać dolinę rzeki Jordan i całą Ziemię Świętą tak jak ją widział Mojżesz, gdy przyprowadził swój lud. Mojżesz z tego właśnie miejsca zobaczył tę ziemię Obiecaną po raz pierwszy i ostatni. Następnie udaliśmy się do Ammanu a potem do Petry, aby zwiedzić starożytne grobowce Nabatejczyków w położonej trudno dostępnej dolinie.

Petra była pierwotnie znana jego mieszkańcom jako Raqmu lub Raqēmō, jest historycznym i archeologicznym miastem w południowej Jordanii. Przylega do góry Jabal Al-Madbah, w kotlinie otoczonej górami tworzącymi wschodnią flankę doliny Arabah biegnącej od Morza Martwego do Zatoki Akaba. Obszar wokół Petry był zamieszkany już od 7000 p.n.e., a Nabatejczycy mogli osiedlić się w miejscu, które stało się stolicą ich królestwa już w IV wieku p.n.e.. Prace archeologiczne odkryły jedynie dowody na obecność Nabatejczyków datowane na II wiek p.n.e. do tego czasu Petra stała się ich stolicą. Nabatejczycy byli koczowniczymi Arabami.

Handel przyniósł Nabatejczykom znaczne dochody, a Petra stała się centrum ich bogactwa. Nabatejczycy byli przyzwyczajeni do życia na jałowych pustyniach, w przeciwieństwie do swoich wrogów, i potrafili odpierać ataki, wykorzystując górzysty teren. Byli szczególnie zręczni w zbieraniu wody deszczowej, rolnictwie i rzeźbieniu w kamieniu. Petra rozkwitła w I wieku naszej ery, kiedy zbudowano jej słynną strukturę Al-Khazneh, uważaną za mauzoleum króla Nabatejczyków Aretasa IV a jej populacja osiągnęła szczyt, który szacuje się na 20 000 mieszkańców.

Chociaż królestwo Nabatejczyków stało się państwem niezależnym od Cesarstwa Rzymskiego w pierwszym wieku p.n.e., to dopiero w 106 roku utraciło niezależność. Petra dostała się w ręce Rzymian, którzy zaanektowali Nabateę i przemianowali ją na Arabia Petraea. Znaczenie Petry spadło wraz z pojawieniem się morskich szlaków handlowych, a po trzęsieniu ziemi w 363 roku zostało zniszczonych wiele budowli. W epoce bizantyjskiej zbudowano kilka kościołów chrześcijańskich, ale miasto nadal podupadało, a we wczesnej epoce islamu zostało opuszczone, z wyjątkiem garstki nomadów. Miejsce to pozostało nieznane, dopóki nie zostało ponownie odkryte w 1812 roku przez Johanna Ludwiga Burckhardta.

Dostęp do miasta odbywa się przez wąwóz o długości 1,2 km zwany Siq, który prowadzi bezpośrednio do Khazneh. Znana ze swojej wykutej w skale architektury i systemu przewodów wodnych, Petra jest również nazywana „Różanym Miastem” ze względu na kolor kamienia, z którego jest wyrzeźbiona. Pliniusz Starszy i inni pisarze określali Petrę jako stolicę Królestwa Nabatejczyków i centrum handlu karawanami. Otoczona wysokimi skałami i podlewana przez wieczny strumień, Petra nie tylko posiadała zalety twierdzy, ale kontrolowała główne szlaki handlowe, które przez nią przechodziły do Gazy na zachodzie, do Bosry i Damaszku na północy, do Akaby i Leuce Come nad Morzem Czerwonym i przez pustynię do Zatoki Perskiej.

Wykopaliska wykazały, że to zdolność Nabatejczyków do kontrolowania zaopatrzenia w wodę doprowadziła do powstania pustynnego miasta, tworząc sztuczną oazę. Obszar ten jest odwiedzany przez gwałtowne powodzie, ale dowody archeologiczne pokazują, że Nabatejczycy kontrolowali te powodzie za pomocą tam, cystern i kanałów wodnych. Te innowacje magazynowały wodę przez długie okresy suszy i umożliwiały miastu prosperowanie dzięki jej sprzedaży.

W czasach starożytnych do Petry można było zbliżać się od południa drogą prowadzącą przez równinę Petry, wokół Jabal Haroun czyli Górę Aarona, gdzie znajdował się Grobowiec Aarona, uważany za miejsce pochówku Aarona, brata Mojżesza. Inne podejście było prawdopodobnie z wysokiego płaskowyżu na północy. Dziś większość współczesnych zwiedzających podchodzi do tego miejsca od wschodu. Imponujące wschodnie wejście prowadzi stromo w dół przez ciemny, wąski wąwóz, miejscami szeroki tylko na 3-4 m, zwany Siq co oznacza „Szyb”, naturalną cechę geologiczną utworzoną z głębokiego pęknięcia w piaskowcu skały i służąca jako droga wodna wpadająca do Wadi Musa. Wadi Musa lub „Wadi Mojżesza” to arabska nazwa wąskiej doliny, na której czele znajduje się Petra.

Jedną z głównych rzeczy, z których znana jest Petra, jest jej hellenistyczna architektura. Fasady grobowców w Petrze ukazują ten rodzaj architektury, a także pozwalają zastanowić się nad różnymi typami kultur, z którymi Nabateńczycy handlowali. Większość z nich zawiera małe pochówki i nisze wykute w kamieniu.

Ostatnia wzmianka o bizantyjskiej Petrze pochodzi z Duchowej Łąki Jana Moschusa, spisanej w pierwszych dekadach VII wieku. Opowiada anegdotę o swoim biskupie Atenogenesie. Biskupstwo metropolitalne przestało być biskupstwem metropolitalnym przed 687 rokiem, kiedy to funkcję tę przeniesiono do Areopolis. Petra nie jest wspomniana w opowieściach o muzułmańskim podboju Lewantu, ani nie pojawia się w żadnych wczesnych zapisach islamskich.

Krzyżowcy zbudowali fortece, takie jak zamek Alwaeira, ale po pewnym czasie zostali zmuszeni do opuszczenia Petry. W rezultacie lokalizacja Petry została utracona aż do XIX wieku. Dwa kolejne zamki z czasów krzyżowców są znane w Petrze i wokół niej: pierwszy to al-Wu’ayra, położony na północ od Wadi Musa. Można go oglądać z drogi do Małej Petry. Jest to zamek, który został zdobyty przez bandę Turków z pomocą miejscowych muzułmanów i odzyskany dopiero przez krzyżowców po tym, jak zaczęli niszczyć drzewa oliwne Wadi Musa. Potencjalna utrata środków do życia skłoniła mieszkańców do wynegocjowania kapitulacji. Drugi znajduje się na szczycie el-Habis, w samym sercu Petry i można do niego dotrzeć od zachodniej strony Qasr al-Bint.

Ruiny Petry były obiektem ciekawości w średniowieczu i pod koniec XIII wieku odwiedził je Bajbars, jeden z pierwszych sułtanów mameluckich w Egipcie.

Pierwszym Europejczykiem, który je opisał, był podczas swoich podróży w 1812 roku szwajcarski podróżnik Johann Ludwig Burckhardt.

Burckhardt już mówił płynnie po arabsku i był w drodze na zwiedzanie rzeki Niger, gdy usłyszał historie o martwym mieście, w którym znajdował się grobowiec proroka Aarona. Następnie zafascynował się odnajdywaniem miasta. Następnie przebrał się za miejscowego i mówił tylko po arabsku, przynosząc ze sobą kozę z zamiarem poświęcenia jej na cześć Grobu Aarona. Po jednym dniu eksploracji był przekonany, że znalazł zaginione miasto Petra.

Misjonarz Archibald Forder opublikował zdjęcia Petry w wydaniu National Geographic z grudnia 1909 roku.

W 1929 roku czteroosobowy zespół składający się z brytyjskich archeologów Agnes Conway i George Horsfield, palestyńskiego lekarza i znawcy folkloru, dr Tawfiqa Canaana i duńskiego uczonego, dr Ditlefa Nielsena, przeprowadził badania i badania Petry. Archeolog Philip Hammond z Uniwersytetu Utah odwiedzał Petrę przez prawie 40 lat. Wyjaśnił, że lokalny folklor mówi, że została stworzona przez różdżkę Mojżesza, kiedy uderzył w skałę, aby wydobyć wodę dla Izraelitów. Hammond uważał, że wyryte kanały głęboko w ścianach i ziemi zostały wykonane z ceramicznych rur, które kiedyś dostarczały wodę do miasta, z systemów wykutych w skale na krawędzi kanionu.

Od 1985 roku jest wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. UNESCO określiło Petrę jako „jedną z najcenniejszych dóbr kulturowych dziedzictwa kulturowego człowieka”. W 2007 roku Al-Khazneh został wybrany jednym z 7 Nowych Cudów Świata. Petra jest symbolem Jordanii, a także najczęściej odwiedzaną atrakcją turystyczną Jordanii. Liczba turystów osiągnęła najwyższy poziom 1,1 miliona w 2019 roku, po raz pierwszy, gdy liczba ta wzrosła powyżej 1 miliona. Jednak turystyka w tym mieście została sparaliżowana przez pandemię COVID-19, ale wkrótce potem zaczęła się ponownie ożywiać, osiągając 260 000 odwiedzających w 2021 roku.

Polecam wystawę archeologiczną w tamt. Muzeum, która przedstawia w sposób bardzo przystępny całą wspaniałą historię tego miejsca.

Oprócz kilku wymienionych poniżej źródeł korzystałem również z folderów, które zawsze skrzętnie zbieram po drodze a także z Wikipedii, aby ewentualnie wzbogacić informacje o odwiedzanych miejscach. Jednocześnie polecam tego typu wyprawę.