(wiedomości z kwietnia 2023)
„Piękna nasza Polska cała, Piękna, żyzna i niemała!” -wyśpiewal już w 1833 poeta Wincenty Pol.
I miał absolutną rację. „Od Bałtyku – po gór szczyty” – od Suwałek poprzez Lubelszczyznę, do Ząbkowic Śląskich i i Bytomia – Polska obfituje w niezliczone, dotychczas niewykorzystane bogactwa, tkwiące w ziemi. Są to m.innymi Pierwiastki ziem rzadkich (REE) .
Pierwiastki te są metalami, które stają się coraz bardziej pożądane na całym świecie.. W związku z transformacją ekologiczną i cyfrową są również surowcami strategicznymi w Europie. Nic dziwnego, że pojawiają się coraz częściej na ustach inwestorów. Są one niezwykle istotne szczególnie w temacie ich wykorzystania w nowych technologiach zarówno energetycznych jak i elektronicznych. Takich złóż nie ma zbyt wiele i są w nietypowych miejscach.
RFE – pierwiastki ziem rzadkich zostały zaliczone do grupy 20 krytycznych surowców mineralnych dla gospodarki UE. Można spodziewać się, że popyt na nie oraz metale ziem rzadkich będzie się zwiększał wraz z rozwojem nowych technologii i produktów high-tech. W przyrodzie występują najczęściej w postaci bastnaesytu (Ce,La)FCO3, monacytu (Ce,La,Y)PO4 i ksenotymu (YPO4).
Największe zasoby tych pierwiastków występują w Chinach, ktore zaspokajają aż 97 proc. światowego zapotrzebowania, choć dysponują jedynie 30. proc. ich globalnych zasobów, Poza Chinami – mają je też USA, Australia, Indie i Rosja.
Metale ziem rzadkich – skand, itr oraz 15 pierwiastków grupy lantanowców – są wykorzystywane do produkcji m.in. broni, nowoczesnych telefonów komórkowych i elektrowni wiatrowych. Nie da się ich zastąpić innymi surowcami. Bez tych metali nie jest możliwa żadna nowoczesna produkcja elektroniczna czy militarna.
Perspektywicznym źródłem wtórnym pierwiastków ziem rzadkich są popioły lotne ze spalania węgla kamiennego.
„Polska może mieć ich (tych REE) wiele!” – podaje Portal chip.pl
Mogłoby się wydawać, że w usypanych wzgórzach kopalnianych resztkach już nic nie ma, okazuje się, że jednak „coś” jest ! . W poszukiwaniu tych REE ruszyły w naszym Kraju (nareszcie) prace badawcze ! Spośród 1300 hałd w Polsce, wytypowano dziesięć do przeprowadzenia pilotażowych badań. Podczas tych badań zostanie zweryfikowana zasobność surowców oraz określona metodyka dokumentowania takich zasobów.
Geolog Łukasz Kruszewski z Instytutu Nauk Geologicznych PAN po analizie jednej z tych hałd stwierdził, że na nich powstają nowe minerały o nietypowych składach chemicznych w różnych skalach czasowych. Można znaleźć w nich minerały wulkaniczne, ceramiczne a nawet meteorytowe.
W kwietniu 2022 Państwowy Instytut Geologiczny przy okazji sporządzania raportu nt. złóż gazu łupkowego w Polsce niespodziewanie natrafił na ślady istnienia pokaźnych złóż metali ziem rzadkich w Szymanach na Mazurach. Romuald Telke z Polskiego Towarzystwa Metali Ziem Rzadkich, które stanowi zaplecze eksperckie dla PIG skomentowal wtedy to odkrycie w ten sposob: „W przypadku metali ziem rzadkich nawet ich najmniejszy ślad przeważnie zawsze świadczył o tym, że mamy do czynienia z dużym złożem, ponieważ metale te występują obok siebie w dużych ilościach”. Eksperci obserwują, na razie bez efuorii te odkrycia PIG – ale jeśli się one potwierdzą, to wówczas bez żadnej przesady można będzie mówić o rewolucji surowcowej w Polsce na znacznie większą skalę niż w przypadku gazu łupkowego.
Portale www.eprudnik.pl oraz pressmix.eu opublikowały zestawienie zasobów mineralnych Polski, opracowane przez mgr inż. Andrzeja Łodzińskiego. Powstało ono w oparciu o powszechnie dostępne dane geologiczne. Wynika z nich, że nasz kraj dysponuje przeogromnymi zasobami tych bogactw.
Mapa złóż, źrodło: www.eprudnik.pl
Suwalskie skarby
Najcenniejsze zloża metali ziem rzadkich, których – być może – będzie nam zazdrościć Europa – znajdują się właśnie w Polsce – na Suwalszczyźnie !
Mgr inż. Andrzej Łodziński podaje do wiadomości, jakie skarby posiadamy na Suwalkach: „Złoża metali w okolicach Suwałk: tytan, wanad, żelazo i metale ziem rzadkich”.
Wartość samego tytanu to 355 000 000 000 dolarów USA (355 mld $). A więc całkowita wartość złoża przekracza 1 000 000 000000 USD (bilion dolarów!). Można dostać zawrotów głowy!
Ważne jest to, że prócz 50 milionów ton tytanu, złoże na Suwalszcyznie zawiera rudę żelaza o najwyższej jakości (w całej Europie, włącznie ze Szwecją i Uralem złoża rud żelaza akurat pokończyły się) oraz ogromne ilości bezcennych dla techniki tzw. metali ziem rzadkich..
Trzeba podkreślić, że skała, w której znajdują się złoża polimetaliczne jest wolna od niebezpiecznych gazów, a złoża są płytko pod powierzchnią, to oznacza, że eksploatacja byłaby tania i bezpieczna.
Wedlug najnowszych doniesień raportu z badań mineralogicznych złoża „Pilawa Górna” z lutego 2011 – Dolnoóląskie Surowce Skalne (DSS) poinformowały, że w tym rejonie są również złoża tytanu i metali rzadkich!
Jak do tego doszło, że zauważono właśnie Suwalszczyznę?
Na anomalię magnetyczną w rejonie Suwałk pierwsi zwrócili uwagę Niemcy, kiedy przelatujące nad tym terenem samoloty bojowe odczuwały zaburzenia magnetyczne. W 1957 roku profesorowie Jerzy Znosko i Jan Skorupa z Państwowego Instytutu Geologicznego odkryli tu soczewkowe złoże rud polimetalicznych w skałach anortozytowych (zasadowa skała głębinowa, której odpowiednikiem wylewnym jest m.in. bazalt) Dalsze badania w latach sześćdziesiątych minionego wieku pozwoliły na ustalenie zasobów rud w granicach ok. 1,5 mld ton z możliwością ich dalszego powiększenia. Tylko ilość wanadu i tytanu ocenia się na ok. 50 mln ton każdego z nich.
Suwalskie polimetaliczne złoże zawierać zresztą mogą też wszystkie pierwiastki tablicy Mendelejewa!
Z kolei w Tajnie, w pobliżu Augustowa, zalega kilkanaście rzadkich metali niezbędnych m.in. do produkcji nowoczesnych silników elektrycznych, supermagnesów, luminoforów, półprzewodników specjalnych, nadprzewodników odnawialnych i czystych źródeł energii. Głównym surowcem są związki niobu, zastępujące obecnie w nowoczesnej technologii wanad. Te złoża mogą stanowić co najmniej 80 proc. zasobów Unii Europejskiej.
Niestety, wykorzystanie tego ogromnego potencjalu skarbów ziemi suwalskiej zbyt długo znajdowalo się na martwym punkcie. Stało się to tak dlatego, że nadano im status „pozabilansowych”, to znaczy, że przy obecnym stanie techniki ich eksploatacja – jak uważano „może napotykać na zbyt dużą głębokość zalegania, małą grubość pokładów, silne zawodnienie” itp przeszkody. Zostało to ujęte w: „Bilansie zasobów kopalin i wód podziemnych w Polsce” z 2002 roku, wydanym przez Państwowy Instytut Geologiczny w Warszawie, gdzie w dziale ,,Rudy żelaza, tytanu i wanadu” zapisano: ,,dla złóż rud magnetytowo-ilemitowych występujących w suwalskim masywie zasobowym zostały opracowane i przyjęte w 1996 roku kryteria bilansowości zatwierdzone przez ministra OŚZNiL. Zasoby złóż Krzemianka i Udryń zostały wiec zatwierdzone jako pozabilansowe”.
W tym stanie, w Polsce, praktycznie brak jest rud żelaza… Głównym dostawcą rud i koncentratów tytanowych jest Norwegia oraz Kanada, Wielka Brytania i Niemcy…”.
I chociaż w artykule z 07.05.2015 „Suwalszczyzna posiada najcenniejsze złoża Europy?„ upubliczniono, że złoża znajdują się płytko pod powierzchnią i nie wystepują tam niebezpieczne gazy – dopiero ostatnio coś ruszyło się z miejsca w sprawie wykorzystania tego bogactwa dla gospodarki naszego kraju. Dalej jednak jesteśmy zdani na dostawcow rud i koncentratow tytanowych z wyżej wymienionych krajów.
Ps. Amerykański Boeing, kupuje tytan do swych samolotów produkcji od… Rosjan. Tymczasem ogromne złoża tytanu zalegają właśnie – nietknęte ! pod piękną ziemią suwalska i na Sląsku !
Zaś ów tytan, wykorzystywany jako dodatek do stali (jego stopy stosowane są w pojazdach kosmicznych, samolotach, statkach; służą do produkcji narzędzi i implantatów chirurgiczyh, elementów żaroodpornych itd) i jako składnik materiałów ceramicznych, farb i lakierów – oczekuje pilnie na ziemi śląskiej i na Suwalszczyźnie na swoją eksploatację!
Bibliografia:
To prawdziwa żyła złota. Polska na tym siedzi – wGospodarce.pl
https://wgospodarce.pl/tagi/pierwiastki-ziem-rzadkich
file:///C:/Users/ML/Downloads/Mo%C5%BCliwo%C5%9Bci_pozyskiwania_metali_ziem.pdf
https://forsal.pl/artykuly/607207,w-polsce-odkryto-pokazne-zloza-metali-ziem-rzadkich.html
https://www.suwalki24.pl/article/3,suwalszczyzna-posiada-najcenniejsze-zloza-europy
Zostaw komentarz