Poświadczenia bezpieczeństwa jako narzędzie politycznej gry, nie ochrony państwa

Bardzo mnie cieszy to orzeczenie NSA. Choć ideowo Cenckiewicz nie jest mi bliski, sprawa ta dobitnie pokazuje, jak ABW bywa wykorzystywana do walki z przeciwnikami politycznymi – niezależnie od tego, która opcja jest aktualnie u władzy.

​To nie jest więc kwestia realnego zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa, lecz kwestia donosów i instrumentalnego traktowania procedur. Widziałem te rzeczy będąc chwilowo w MSZ.

Ta historia pokazuje mechanizm: jeśli jesteś niewygodny, uruchamia się machinę „sprawdzającą”.

​Jak działają te mechanizmy?

​Podstawowym aktem prawnym regulującym tę kwestię jest Ustawa o ochronie informacji niejawnych z dnia 5 sierpnia 2010 r. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 632).

​Podstawa cofnięcia: Zgodnie z art. 33 ustawy, poświadczenie bezpieczeństwa cofa się, jeżeli osoba przestała dawać rękojmię zachowania tajemnicy.

Jest to pojęcie niedookreślone, co w praktyce otwiera furtkę do daleko idącej uznaniowości.

​Rola ABW/SKW: Służby mają ogromną swobodę w interpretacji tego, co stanowi „zagrożenie dla bezpieczeństwa”. W praktyce często wystarczy anonimowy donos lub notatka operacyjna, aby wszcząć postępowanie kontrolne, które dla osoby sprawdzanej jest niezwykle obciążające.

​Problem uznaniowości: Ustawodawca stworzył procedury, w których decyzja często opiera się na tzw. „materiajach” (określenie moje) niejawnych, do których osoba sprawdzana ma ograniczony dostęp.

To czyni obronę przed zarzutami skrajnie trudną, a proces często przypomina walkę z cieniem.

​Dlatego nie wierzę, że Cenckiewicz ma coś na sumieniu. To brudna gra, w której poświadczenia bezpieczeństwa stają się narzędziem nacisku, a nie ochrony państwa. Mechanizm jest ten sam – zmieniają się tylko aktorzy.

Skupianie się na poszukiwaniu wewnętrznych politycznych wrogów niekoniecznie służy bezpieczeństwu naszego państwa – co pokazuje afera sędziego Schmidta.

Jak to możliwe, że przez tyle lat mieliśmy szpiega w najbardziej wrażliwych obszarach państwa a ABW zajmowała się hasaniem za politycznymi przeciwnikami aktualnie rządzących i mieszaniem się do kampanii wyborczej?

Fot. KPRP