W 1976 r. – wiedziałem, że SB mnie”rozpracowuje” – podjąłem jawną działalność niezależną, ale od pewnego czasu działałem też w konspiracji niepodległościowej. Tworzyli ją piłsudczycy, politycy i żołnierze, także uczestnicy walki z komunistami po zakończeniu II wojny światowej. Postanowiliśmy sformalizować naszą działalność i utworzyć organizację Nurt Niepodległościowy. Właśnie w 1976 r. uczestniczyłem w przygotowaniu Deklaracji NN, którą uchwaliliśmy na Zjeździe, który odbył się w dwu terminach 13 lutego i 12 marca 1977 r. w Warszawie. Byłem uczestnikiem i współorganizatorem Zjazdu. Na mojej maszynie do pisania zapisałem tekst Deklaracji.
Porządkuję dokumenty w mojej bibliotece, i nawet z pewnym zaskoczeniem, znalazłem oryginał Deklaracji NN.

Poniżej zamieszczam tekst:
………….
DEKLARACJA NURTU NIEPODLEGŁOŚCIOWEGO
==============================

Człowiek jest śmiertelny, Polska wieczna. Od chwili upadku Pierwszej Rzeczypospolitej pod ciosami trzech zaborców, przez blisko dwieście lat trwa uparta walka Polaków i innych narodów połączonych ongiś we wspólnym państwie przez historię, której celem jest odzyskanie niepodległości. Wielokroć podejmowane wysiłki doprowadziły do odzyskania samodzielnego bytu państwowego w postaci Drugiej Rzeczypospolitej, lecz został on zdruzgotany przez najeźdźców w II wojnie światowej.
Dziś, gdy prawie wszystkie narody świata uzyskały prawo do niepodległości, dalsze utrzymanie Polski w stanie zależności jest tym bardziej niemożliwe do zaakceptowania, zwłaszcza że brak własnej suwerennej państwowości prowadzi do otwartego zagrożenia naszego bytu narodowego, stawiając Polskę i Polaków przed groźbą zagłady moralnej, kulturalnej i biologicznej.
Zjazdy Nurtu Niepodległościowego, obradujące 13 lutego i 12 marca 1977 r. w Warszawie stwierdzają z całą stanowczością, że dalsze utrzymywanie stanu bierności i godzenia się z losem stanowi nie tylko niczym nie uzasadnioną rezygnację z niepodległościowych aspiracji Polaków oraz sprzeniewierzenia się testamentowi pozostawionemu nam przez poprzednie pokolenia, lecz jest równoznaczne z wyrażaniem zgody na unicestwienie narodu polskiego. Nikt, kto czuje się Polakiem i rozumie ciężar odpowiedzialności spoczywający na nas wszystkich nie może pozostać bezczynny. Społeczeństwo polskie musi znaleźć w sobie wystarczający zasób woli działania, gotowości do organizowania wspólnych wysiłków, ofiarności i determinacji, aby bez względu na warunki podjąć święte dzieło ratowania Polski i zapewnienia jej przyszłego niepodległego bytu.
Działające w kraju, częstokroć od dziesiątków lat, grupy niepodległościowe łącza się więc w jeden wspólny Nurt Niepodległościowy, proklamując się tą siłą, która podejmie obowiązek organizowania woli, myśli i czynu narodowego. W swych poczynaniach Nurt Niepodległościowy opierać się będzie na przesłankach i zamierzać do celów określonych w niniejszej Deklaracji.

– I –
Czerpiąc bez uprzedzeń z całej skarbnicy doświadczeń narodowych Nurt Niepodległościowy uważa się za kontynuatora tej szkoły myślenia i działania, którą symbolizują nazwiska Tadeusza Kościuszki, Romualda Traugutta i Józefa Piłsudskiego. Opiera się ona na następujących generalnych pryncypiach:
1. Jedynie niepodległość może być gwarantem podporządkowania państwa interesem narodu.
2. Polacy wyzwolić się mogą jedynie własnym wysiłkiem.
3. Główną siłą, która zapewnić może wyzwolenie, są najszersze warstwy pracujące.
4. Mocą narodu jest tysiącletnia tradycja państwowości polskiej, wsparta kultem dla najwyższych ideałów moralnych, płynących z wiary chrześcijańskiej, spuścizną wolności demokratycznych, tolerancji i wzajemnego szacunku oraz walki podejmowanej za wolność Waszą i naszą.
5. Najwyższym obowiązkiem niepodległej Rzeczypospolitej jest zapewnienie wewnętrznej wolności i sprawiedliwości, poszanowanie godności człowieka oraz godziwych warunków bytowania.

-II –
Stan obecny Polski jest bezpośrednim następstwem II wojny światowej, w wyniku której kraj nasz utracił niepodległość, naród i wszyscy jej członkowie wolność, zaś fasadowa państwowość stała się tylko formą podporządkowania Rosji, która ponadto ludzi i ziemie zagarnięte w czasie trzech rozbiorów wciel;iła przemocą do ZSRR.
Głównym narzędziem utrzymywania w posłuszeństwie Polski jest PZPR, partia zdrady narodowej i kontynuatorka tradycji Targowicy. Jakkolwiek w szeregach PZPR znajduje się wielu ludzi uczciwych, choć słabych moralnie Polaków, to kierują nią ludzie stojący na pozycji ugody za wszelką cenę i w każdych warunkach, rzecznicy wiernopoddaństwa w imię ochrony swych osobistych i grupowych interesów.
Podporządkowując interesy Polski ZSRR, identyfikując państwo z władzą, a prawo jej sprawowania przyznając wyłącznie sobie, PZPR ponosi wyłączną odpowiedzialność za obecny stan kraju i jest główną przeszkodą na drodze do odzyskania niepodległości.
Społeczeństwo polskie nigdy nie pogodziło się ani z totalitarną władzą, ani ze stanem zależności od Rosji, nigdy się też nie wyrzekło się prawa do własnego nieskrępowanego bytu. Straty poniesione przez Polskę w ostatniej wojnie od Niemiec i ZSRR, krwawy terror fizyczny trwający od 1939 roku przez co najmniej piętnaście lat, terror intelektualny i moralny egzystujący pod dziś dzień spowodowały, że przez długie lata brakowało nam sił, aby podjąć otwartą walkę o wyzwolenie narodowe i niepodległość państwową, o prawa ludzi pracy i godność każdego człowieka.
Obecnie sytuacja jest już inna. Naród polski odbudował się biologicznie, zespolił społecznie, wytrwał przy Kościele katolickim w poszanowaniu chrześcijańskich kanonów moralnych oraz walorów spuścizny dziejowej, odbudował kraj i stworzył podstawy gospodarcze dla swej przyszłej egzystencji, umocnił wewnętrznie i zewnętrznie – a więc stał się siłą, która posiada wszystkie obiektywne możliwości, aby dokonać dzieła najważniejszego: odzyskania wolności i niepodległości.
Te obiektywne możliwości wyprzedziły znacznie stan świadomości społecznej Polaków. Zarówno deprawująca działalność narzuconego nam systemu, jak liczne procesy rozwijające się żywiołowo bądź sterowane doprowadziły do poważnego osłabienia siły mobilnej społeczeństwa, co wyraża się w materializacji motywów działania oraz bierności wobec rzeczywistości i bezwolnego godzenia się z nią. Mimo, iż wyraźnie nie podważone, w społecznej wyobraźni nadal funkcjonują dwa, obecnie już mity: przekonanie o wszechmocy władzy PZPR oraz przekonanie o stałej gotowości ZSRR do interwencji zbrojnej w imię zachowania nienaruszalności władzy i systemu. Kiedyś tezy te miały jakieś znaczenie. Dziś, jakkolwiek PZPR jest formalnie nadal monopolistą władzy, sprawuje ją z coraz większymi trudnościami i w coraz bardziej ograniczonym zakresie; ZSRR teoretycznie potrafi w każdej chwili interweniować zbrojnie, lecz w praktyce możliwość ta została poważnie ograniczona zarówno przyczynami międzynarodowymi, jak wewnętrznymi.
Dzisiaj, odmiennie niż przed laty, bierność społeczeństwa stanowi główny czynnik pozwalający na sprawowanie władzy przez PZPR oraz utrzymywanie stanu poddaństwa wobec ZSRR. System dysponujący współcześnie jedynie siła swej inercji; ulega ona wyczerpaniu z każdym dniem, a nasilający się, coraz bardziej otwarty sprzeciw społeczeństwa, automatycznie ją przekreśla.
Głównym zadaniem Nurtu Niepodległościowego jest coraz bardziej masowe oddziaływanie na społeczeństwo, przekształcenie jego zbiorowej świadomości, ukazywanie realności alternatywy, jaką wobec PRL stanowi Polska Niepodległa. Obecnie naszym najważniejszym obowiązkiem jest przywrócić społeczeństwu poczucie własnej mocy, ukazać, iż dysponuje siłą wystarczająca dla osiągnięcia narodowych celów.

– III –
Całokształt swych poglądów politycznych oraz wypływające z nich działania Nurt Niepodległościowy opiera o następujące pryncypia:
1. Wartością najwyższą, ponadhistoryczną i transcendentną wobec społeczności jest człowiek, a celem najwyższym zapewnienie nieskrepowanego rozwoju jego osobowości. Osoba ludzka posiada niezbywalne prawa do wolności, godności i nieskrępowanego poszukiwania prawdy – w granicach nie naruszających takiż praw innego człowieka.
2. Rozwój osobowości człowieka odbywa się w społeczeństwie. Wyposaża to osobę ludzką w prawo, a jednocześnie obowiązek tolerancji, solidarności i miłości.
3. Najwyższą znaną historycznie formą współżycia społecznego jest naród, stanowiący duchową, kulturalną i moralną wspólnotę przeszłych, teraźniejszych i przyszłych pokoleń. Przynależność do narodu nakłada na człowieka poważne obowiązki, a wśród nich gotowość do najwyższych ofiar, w imię nadrzędnych celów wspólnych; równocześnie tylko w ramach narodu realizowane być mogą prawa i aspiracje człowieka, zagwarantowana jego integralność, wolność i godność.
4. Przez budowę i doskonalenie wspólnoty narodowej dokonuje się wkład osoby ludzkiej do uniwersalnej wspólnoty ogólnoludzkiej i jej dorobku.
5. Naród może się rozwijać, a przez to realizować prawa i aspiracje osoby ludzkiej, rodziny, grupy społecznej tylko w warunkach nie skrepowanej przez innych wolności. Można to osiągnąć jedynie przez posiadanie własnego, w pełni niepodległego państwa.
6. Niepodległość nie jest celem samym w sobie, automatycznie rozwiązującym wszystkie problemy narodu, społeczeństwa i osoby ludzkiej, ale stanowi ona niezbędny i niczym niezastąpiony warunek, umożliwiający rozwiązanie wszystkich problemów i swobodne rozstrzyganie o drogach przyszłego rozwoju. Dlatego niepodległa państwowość warunkuje wszystkie prowadzące w przyszłość poczynania Polaków; bez niepodległości nie jest możliwe ani stworzenie stanu całkowitego i trwałego poszanowania praw i godności człowieka, ani normalny rozwój narodu we wszystkich dziedzinach jego aktywności.
7. Tylko państwo niepodległe daje możliwość najlepszego ułożenia jego stosunków wewnętrznych. Winny się one opierać na poszanowaniu praw jednostki i praw ogółu, eliminować konflikty wewnętrzne i nierówności społeczne, stwarzać warunki niezbędne do nieprzerwanego, nieskrepowanego i niezagrożonego rozwoju narodu.
8. Trwałość przyszłego niepodległego państwa polskiego uzależniona jest w poważnej mierze od niezawisłego bytu państwowego wszystkich tych narodów, które wspólnym losem połączyła z nami przed wiekami bądź łączy dziś historia. Jest sprawą swobodnego wyboru każdego z tych narodów, czy zechce wraz z nami żyć w szerszej wspólnocie nawiązującej do historycznej Rzeczypospolitej, czy też wolał będzie luźniejsze formy federacji, przymierza bądź sojuszu – lecz jest niewątpliwe, że nasze wzajemne stosunki oparte być muszą na zrozumieniu, że wolność i niepodległość państwowa każdego z tych narodów uzależniona jest od wolności i niepodległości pozostałych oraz o serdecznej, pełnej wzajemnego zrozumienia tolerancji, współpracy i współdziałania.
9. Kształt ustroju państwowego przyszłej Trzeciej Rzeczypospolitej winien się opierać na dwu zasadniczych filarach:
– nieskrępowanie wyrażanej woli ogółu obywateli, decydującej o wszystkich zasadniczych problemach, metodach ich rozwiązania oraz kierunkach dalszego rozwoju;
– stabilnej, skutecznej i trwałej władzy, realizującej wolę obywateli, odpowiedzialnej politycznie i prawnie, podlegającej osądowi moralnemu.

– IV –
Jesteśmy romantykami w celach i pozytywistami w działaniu. Wiemy, że do osiągnięcia naszych najgłębszych ideałów, a także najbliższego z nich – Polski Niepodległej – wiedzie długa i trudna droga. Jakkolwiek przekonani jesteśmy, że drogę tę przejdą w całości żyjące dziś pokolenia, to w pełni świadomi jesteśmy i tego, iż – być może – zamierzone cele osiągną dopiero następne generacje. Nie osłabia to w niczym naszej determinacji. Jeśli nie będzie nam dane szczęście dożycia wywalczonej przez nas, niepodległej Trzeciej Rzeczypospolitej, to staniemy się gorejącą pochodnią, wziętą z rąk ojców naszych, a przekazaną synom i wnukom.
Zdajemy sobie sprawę, jednym tylko, wielkim narodowym zrywem nie będziemy w stanie osiągnąć wszystkich zamierzonych celów.
W pełni rozumiemy trudności wynikające z obecnej sytuacji, dostrzegamy piętrzące się i mogące wyrosnąć jutro, przeszkody. Doceniając gigantyczność naszych zamiarów, pozostających w drastycznej dysproporcji do posiadanych środków, wiemy jednak, że ogrom celów dostarczy nam nowych, że potrafimy ich w sobie znaleźć dość, aby osiągnąć zwycięstwo. Mierząc siły na zamiary, dostrzegamy, jak w każdym dniem rośnie nasza moc.
Nurt Niepodległościowy jest w równej mierze niezłomny jak cierpliwy. Dlatego wybieramy drogę małych kroków, przechodzących – gdy warunki pozwalają – w wielkie skoki. Jesteśmy przekonani, że nadchodzące lata otwierają możliwość gwałtownego przyspieszenia i umasowienia naszej walki. W oparciu o doświadczenia dwustuletniej walki Polaków, o rzetelną ocenę sytuacji i jej przyszłego rozwoju, o rozumienie nieujawnionych jeszcze mocy tkwiących we współczesnych Polakach – rozwijać będziemy naszą działalność.

– V –
Wierzymy w Polskę z marzeń tylu minionych pokoleń. Dla nas jest ona nie tylko marzeniem, a realną, bliską możliwością.
Nie zabraknie nam woli, hartu, siły i odwagi, aby osiągnąć to, bez czego Polacy żyć nie mogą. Choć ciężkie jest brzemię obowiązków, które przejęliśmy od poprzednich pokoleń, nie będziemy gorsi do naszych dziadów i nie będziemy się wstydzić przed naszymi wnukami,
My, Nurt Niepodległościowy, rozumiemy nasze posłannictwo i odpowiedzialność za los i przyszłość Ojczyzny. Dziś w chwili tak trudnej, a zarazem obfitującym w tak wielkie nadzieje, podejmujemy działanie dla narodu, aby służyć mu na drodze do przyszłości.
Boże Wszechmogący, miej nad nami litość i daj nam siłę wytrwania.

Autor: prof. Romuald Szeremietiew
Polski polityk, publicysta, doktor habilitowany nauk wojskowych specjalista w zakresie obronności (habilitacja „O bezpieczeństwie Polski w XX wieku”), nauczyciel akademicki, m.in. profesor nadzwyczajny Akademii Obrony Narodowej i Akademii Sztuki Wojennej, więzień polityczny PRL, poseł na Sejm III kadencji, były wiceminister i p.o. ministra obrony narodowej.