80 lat temu w Szczecinie młodzież i harcerze jako pierwsi masowo i publicznie demonstrowali przeciw reżimowi komunistycznemu. Z tej okazji Prezydent RP Karol Nawrocki skierował list do organizatorów i uczestników uroczystości otwarcia wystawy upamiętniającej zlot „Trzymamy Straż nad Odrą” w Szczecinie:

REKLAMA

Druhny i Druhowie, Szanowni Państwo,

serdecznie pozdrawiam wszystkich zgromadzonych na otwarciu wystawy poświęconej wydarzeniu, które w prawdziwej, niezakłamanej historii Pomorza Zachodniego i całej Polski zajmuje miejsce wyjątkowe. Dziękuję autorom ekspozycji i harcerzom Chorągwi Zachodniopomorskiej ZHP za uczczenie odwagi i patriotyzmu naszych młodych rodaków – w tym szczególnie harcerzy – którzy 80 lat temu zasłynęli jako uczestnicy pierwszej, masowej, publicznej demonstracji przeciw reżimowi komunistycznemu.

Władza przyniesiona na sowieckich bagnetach od początku usiłowała uwiarygodnić się w oczach Polaków – udręczonych wojną i niemiecką okupacją, spragnionych powrotu do normalnego życia. Uzurpatorzy nie mogli jednak zaoferować ani wolności i perspektyw trwałego pokoju, ani dbałości o autentyczną polską kulturę i tożsamość, ani niezakłóconego rozwoju gospodarczego i poprawy warunków bytowych. Uciekali się więc do terroru i wszechobecnej topornej propagandy.

Elementem tej polityki miały być szczecińskie uroczystości zorganizowane rok po zajęciu miasta przez Armię Czerwoną. Zaplanowany z rozmachem zlot pod hasłem „Trzymamy Straż nad Odrą” – z udziałem blisko 50 tysięcy osób, w tym 15 tysięcy harcerzy – przedstawiano jako manifestację woli utrzymania Szczecina i Pomorza Zachodniego w polskim ręku. Chodziło jednak przede wszystkim o ukazanie narodu gremialnie popierającego namiestników Moskwy.

Tymczasem już pierwszego dnia zlotu, 13 kwietnia 1946 roku, sprawy przybrały zupełnie inny obrót. Kiedy podczas przemówienia Bolesława Bieruta rozległy się wznoszone na jego cześć entuzjastyczne okrzyki członków komunistycznego Związku Walki Młodych, młodzi ludowcy
i harcerze zagłuszyli je skandowaniem nazwiska Stanisława Mikołajczyka, a następnie hasłami antykomunistycznymi. Bierut musiał przerwać wystąpienie, a zgromadzeni na trybunie honorowej najwyżsi przedstawiciele reżimu oraz reprezentanci innych państw poczuli przedsmak tego, jak będą wyglądały rządy komunistów nad narodem, w którego genach zapisane są duma, męstwo
i umiłowanie wolności. Nazajutrz – mimo kordonu czołgów, wojska i bojówkarzy ZWM oraz świadomości licznych aresztowań przeprowadzanych przez UB – wykluczeni z udziału w defiladzie harcerze przebojem dołączyli do uczestników parady, demonstrując hart ducha i przekonanie, że to nie sowieccy kolaboranci będą decydować o ich obecności w szeregach polskich patriotów.

W imieniu wolnej Polski chylę dziś czoła przed młodymi rodakami, którzy w tamtych mrocznych czasach jako pierwsi tak spektakularnie zamanifestowali harcerską wolę walki z własną słabością
i rozpanoszonym złem oraz wierność idei niepodległościowej. Niech pamięć o zdarzeniach sprzed 80 lat inspiruje wszystkich, którzy również dzisiaj chcą służyć tym ideałom słowem i czynem, wytrwałą pracą i twórczością.

Niech żyje polski, piastowski Szczecin! Niech żyje Polska!

Karol Nawrocki
Prezydent RP

Grafika: AI

Autor: Zbigniew Bogucki
Polski polityk i prawnik, adwokat, prokurator, wojewoda zachodniopomorski, poseł na Sejm X kadencji, szef Kancelarii Prezydenta RP.