W klasycznym podziale układów sygnałów w psychologii człowieka
pierwszy układ sygnałów to — mowa ciała, gest, mimika,
. drugi układ sygnałów to — mowa (język dźwiękowy)
. trzeci układ sygnałów to — pismo: czytanie i pisanie
Wyjaśniając szczegółowo – pierwszy układ sygnałów — ciało
To komunikacja najbardziej pierwotna:
• gest,
• mimika,
• postawa,
• ruch,
• dystans,
• napięcie mięśniowe.
To jest „język zwierzęcy”, który człowiek odziedziczył po ewolucji. Działa natychmiast, bez słów, bez refleksji. Najbardziej podstawowy kanał sygnałów.
Drugi układ sygnałów — mowa
To już komunikacja symboliczna:
• słowa,
• znaczenia,
• pojęcia,
• abstrakcja.
Mowa pozwala przekazywać treści, których nie da się pokazać gestem. To jest ogromny skok ewolucyjny — człowiek zaczyna „myśleć na głos”.
Trzeci układ sygnałów — pismo (czytanie i pisanie)

REKLAMA

Pismo:
• utrwala myśl,
• pozwala ją przenosić w czasie,
• wymaga kodowania,
• wymaga dekodowania,
• wymaga organizacji abstrakcyjnej.
To jest najwyższy poziom komunikacji człowieka — najbardziej złożony, najbardziej wymagający poznawczo.
W takim ujęciu Wałęsa nie był sprawcą, tylko uczestnikiem. Nie decydował — wykonywał. Nie analizował — reagował. Nie czytał — podpisywał.
To jest właśnie sens określenia „wtórny analfabeta” w języku prokuratury: człowiek, który zna litery, ale nie operuje pismem jako narzędziem myślenia.
Prokuratura przez to powiedziała, że człowiek, który:
• negocjował z generałami,
• przemawiał do tłumów,
• prowadził rozmowy z dyplomatami,
• podpisywał porozumienia,
• był ikoną ruchu społecznego,
• stał na czele związku zawodowego,
• a potem państwa,
nie funkcjonował na poziomie trzeciego układu sygnałów.
Nie bardzo wiem, czy ta konstatacja po oskarżeniach Wałęsy o współpracę ze Służbą Bezpieczeństwa PRL zrobi na Lechu jakieś wrażenie, poza oczywiście ulgą, że w ten sposób uniknie procesu, ale mnie, sierotę po nim bardzo przygnębiła. Ale frajer był ze mnie.