W listopadzie 2018 roku badania ujawniły istnienie dużej prawie 31-kilometrowej szerokości okrągłej depresji pod pokrywą lodową Grenlandii w regionie lodowca Hiawatha. Będącego do kilometra pod powierzchnią lodu. Podłoże skalne w rejonie tej struktury składa się z paleoproterozoicznych felsowych skał magmowych i paragnejsów sprzed 1,985 do 1,740 miliardów lat. Na podstawie interpretacji krystalicznej natury leżącej poniżej skały, wraz z analizą chemiczną osadów wypłukanych z krateru, impaktor został uznany za metaliczną asteroidę o średnicy rzędu 1,5 kilometra. Takie uderzenie powodowałoby dalsze topnienie lodu wpływającego do krateru przez nieokreślony jeszcze okres po uderzeniu. Wtedy też naukowcy podali, że jeśli pochodzenie krateru po uderzeniu zostanie potwierdzone, to byłby to jeden z dwudziestu pięciu największych znanych kraterów uderzeniowych na Ziemi. Wkrótce po odkryciu krateru naukowcy zasugerowali, że uderzenie mogło nastąpić około 12 800 lat temu, co doprowadziło niektórych do powiązania go z hipotezą o uderzeniu tzw. Młodszego Dryasu. Hipoteza uderzenia Młodszego Dryasu (Younger Dryas – YDIH) lub hipoteza komety Clovis zakłada, że ​​fragmenty dużej o średnicy ponad 4 km, rozpadającej się asteroidy lub komety uderzyły w Amerykę Północną, Amerykę Południową, Europę i zachodnią Azję około 12 850 lat temu, zbiegając się z początekiem ery zlodowacenia i chłodu. Niektórzy naukowcy twierdzą, że wiele rozbłysków i/lub uderzeń powietrza meteorowego wytworzyło warstwę graniczną Młodszego Dryasu (YD) (YDB), odkładając szczytowe stężenia platyny, wysokotemperaturowych sferul, stopionego szkła i nanodiamentów, tworząc izochroniczną bazę odniesienia w ponad 50 miejscach na około 50 milionach km2 powierzchni Ziemi. Niektórzy naukowcy sugerowali, że to wydarzenie wywołało rozległe spalanie biomasy, krótką zimę uderzeniową i nagłą zmianę klimatu.  Przyczyniło się też do wyginięcia megafauny późnego plejstocenu i spowodowało koniec kultury Clovis w Ameryce. Pogląd stanowi mniejszość, a przeważa pogląd, że Młodszy Dryas został wygenerowany przez napływ lodowcowej wody roztopowej do Północnego Atlantyku. Twierdzenia te były krytykowane przez innych badaczy. Przeprowadzenie jednak dalszych badań ujawniło, że potężne uderzenie, które stworzyło tajemniczy krater na północno-zachodnim krańcu pokrywy lodowej Grenlandii, miało miejsce około 58 milionów lat temu. Tak też podali w swojej publikacji w oparciu o najnowsze badania naukowcy w dniu 9 marca br, w artykule zamieszczonym w Science Advances. Ten czas, potwierdzony dwoma różnymi metodami datowania, oznacza, że ​​asteroida, kometa lub meteoryt, który wyrzeźbił depresję, uderzył na długo przed uderzeniem innego około 13 000 lat temu. Niektórzy badacze sugerowali, że takie uderzenie spowodowało właśnie falę zimna. Naukowcy zauważyli ten krater w 2015 roku podczas skanowania przeprowadzonego przez NASA w przeprowadzonym badaniu „Operation IceBridge”, w którym został wykorzystany radar lotniczy do pomiaru grubości pokrywy lodowej. Te i inne dane ujawniły, że krater, nazwany Hiawatha, jest okrągłym zagłębieniem rozciągającym się na 31 kilometrów i zakopanym pod kilometrową warstwą lodu.

REKLAMA

Następnym krokiem było ustalenie, ile lat może mieć krater Hiawatha. Chociaż sama depresja jest nieosiągalna, woda z roztopów u podstawy lodu przeniosła kamyki i inne osady noszące charakterystyczne oznaki zmiany w wyniku uderzenia, w tym piasek z częściowo stopionych skał i kamyki zawierające intensywnie zdeformowane lub „wstrząsane” kryształy cyrkonu. Geochemik Gavin Kenny ze Szwedzkiego Muzeum Historii Naturalnej w Sztokholmie wraz z kolegami datował te zmiany za pomocą dwóch metod opartych na radioaktywnym rozpadzie izotopów lub różnych form pierwiastków. W przypadku cyrkonii zespół zmierzył rozpad uranu na ołów, a w piasku naukowcy porównali obfitość radioaktywnych izotopów argonu ze stabilnymi. Obie metody sugerują, że uderzenie miało miejsce około 57,99 mln lat temu. To sprawia, że ​​krater jest o wiele starszy, aby był „dymiącym pistoletem”, od dawna poszukiwanym przez zwolenników kontrowersyjnej hipotezy o uderzeniu meteorytu ok. 13 tys. lat temu z „Młodszego Dryasu”. Czas również nie jest właściwy, aby powiązać go z ciepłym okresem zwanym maksimum termicznym paleocenu i eocenu, który rozpoczął się około 56 milionów lat temu. Na razie naukowcy twierdzą, jaki wpływ ten kosmiczny cios mógł mieć na globalny klimat Ziemi co nadal pozostaje tajemnicą.

Zródła:

  1. GAVIN G. KENNY et al (i inni), A Late Paleocene age for Greenland’s Hiawatha impact structure, SCIENCE ADVANCES, VOL. 8, NO. 10, https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.abm2434  (dostęp 10-03-2022)
  2. Kane Basin 1999: Mapping, stratigraphic studies and economic assessment of Precambrian and Lower Palaeozoic provinces in north-western Greenland, https://www.researchgate.net/publication/237555926_Kane_Basin_1999_Mapping_stratigraphic_studies_and_economic_assessment_of_Precambrian_and_Lower_Palaeozoic_provinces_in_north-western_Greenland  (dostęp 10-03-2022)
  3. Nicholas St. Fleur, . „Ice Age Asteroid Crater Discovered Beneath Greenland Glacier – It is the first crater discovered under one of Earth’s ice sheets, according to the scientists who found it”. The New York Times, https://www.nytimes.com/2018/11/14/science/greenland-ice-crater.html  (dostęp 10-03-2022)
  4. Carolyn Gramling, Science News, https://www.sciencenews.org/article/hiawatha-crater-greenland-age-younger-dryas  (dostęp 10-03-2022)
  5. NASA Finds Possible Second Impact Crater Under Greenland Ice, https://www.nasa.gov/feature/goddard/2019/nasa-finds-possible-second-impact-crater-under-greenland-ice/   (dostęp 10-03-2022)
  6. James Lawrence Powell, Premature rejection in science: The case of the Younger Dryas Impact Hypothesis, https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/00368504211064272  (dostęp 10-03-2022)
  7. James P. Kennett et al (i inni), Bayesian chronological analyses consistent with synchronous age of 12,835–12,735 Cal B.P. for Younger Dryas boundary on four continents, https://www.pnas.org/doi/pdf/10.1073/pnas.1507146112  (dostęp 10-03-2022)
  8. Wikipedia