W marcu 59 roku za namową żony Sabiny Poppei, cesarz Neron postanowił ostatecznie wyemancypować się spod wpływów swojej matki Agrypiny Młodszej. Zaaranżował więc wypadek statku, którym podróżowała ona z dala od wybrzeża. Jednak Agrypina, która w młodości została skazana na wygnanie przez cesarza Kaligulę i trudniła się połowem pereł, była znakomitą pływaczką i bez większego trudu dopłynęła do brzegu. Zmusiło to Nerona do wydania rozkazu jej stracenia i przedstawienia jako oficjalnego wytłumaczenia tej zbrodni, rzekomego spisku szykowanego na niego przez matkę.

REKLAMA

Pojawienie się w pierwszej połowie XX wieku transportu lotniczego, nie tylko skróciło czas podróżowania, ale także dostarczyło nowego poręcznego narzędzia radzenia sobie z problemami politycznymi, przy zminimalizowanym ryzyku, że któryś z ważnych rozbitków dotrze bezpiecznie i bez szwanku na powierzchnię ziemi. Stąd też lista wypadków lotniczych głów państw i urzędujących szefów rządów jest całkiem długa:

7 września 1940 – gen. José Félix Estigarribia, prezydent Republiki Paragwaju, przyczyna wypadku: chyba nie było specjalnej przyczyny

4 lipca 1943 – gen. Władysław Sikorski, premier Rzeczypospolitej Polskiej, przyczyna wypadku: żądanie wyjaśnienia sprawy katyńskiej

17 marca 1957 – Ramon del Fierro Magsaysay, prezydent Republiki Filipin, przyczyna wypadku: chyba nie było specjalnej przyczyny

29 marca 1959: Barthélemy Boganda, prezydent rządu środkowoafrykańskiego, przyczyna wypadku: stwarzanie problemów francuskim kompaniom przemysłowym w perspektywie przyznania kolonii Ubangi-Szari niepodległości

18 września 1961 – Dag Hammarskjöld, sekretarz Generalny ONZ, przyczyna wypadku: stwarzanie problemów belgijskim koncernom przemysłowym w Katandze oraz rządowi apartheidu w Republice Południowej Afryki

13 kwietnia 1966 – ʿAbd al-Salam ʿArif, prezydent Republiki Iraku, przyczyna wypadku: walki frakcyjne w ramach partii Baath

27 kwietnia 1967 – René Barrientos, prezydent Republiki Boliwii, przyczyna wypadku: chyba nie było specjalnej przyczyny

13 września 1971 – Lin Biao, wicepremier Chińskiej Republiki Ludowej i wiceprzewodniczący Komunistycznej Partii Chin, przyczyna wypadku: zdrada przewodniczącego Mao i nieudana próba ucieczki do Związku Sowieckiego

30 lipca 1976 – płk Joël Rakotomalala, premier Republiki Madagaskaru, przyczyna wypadku: sabotaż ze strony kolegów z junty wojskowej prezydenta Didiera Ratsiraki

18 stycznia 1977 – Džemal Bijedić, premier Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, przyczyna wypadku: rywalizacja o sukcesję po spodziewanej śmierci marszałka Josipa Broz Tito

27 maja 1979 – płk. Ahmed Ould Bouceif, premier Republiki Mauretanii, przyczyna wypadku: chyba nie było specjalnej przyczyny

4 grudnia 1980 – Francisco de Sá Carneiro, premier Republiki Portugalii, przyczyna wypadku: wysokie prawdopodobieństwo zwycięstwa w wyborach prezydenckich

24 maja 1981 – Jaime Roldós Aguilera, prezydent Republiki Ekwadoru, przyczyna wypadku: reformy społeczne w Ekwadorze i stwarzanie problemów Stanom Zjednoczonym i dyktaturom wojskowym w innych krajach Ameryki Łacińskiej

31 lipca 1981 – gen. Omar Torrijos Herrera, najwyższy przywódca rewolucji panamskiej: stwarzanie problemów Stanom Zjednoczonym w strefie Kanału Panamskiego

19 października 1986 – Samora Machel, prezydent Ludowej Republiki Mozambiku, przyczyna wypadku: stwarzanie problemów dla rządów apartheidu w Republice Południowej Afryki

1 lipca 1987 – Rashid Karami, premier Republiki Libanu, przyczyna wypadku: wrogość ze strony przywódcy milicji maronickiej Samira Geagea

17 sierpnia 1988 – gen. Muhammad Zia-ul-Haq, przyczyna wypadku: rozbudowa arsenału nuklearnego Pakistaniu i płynące stąd zagrożenie dla Państwa Izrael i Republiki Indii

6 kwietnia 1994 – Juvénal Habyarimana, prezydent Rwandy i Cyprien Ntaryamira, prezydent Burundi, przyczyna wypadku: sprowokowanie ludności Hutu do ostatecznego rozwiązania kwestii ludności Tutsi

21 sierpnia 1997 – Abdul Rahim Ghafoorzai, premier Islamskiego Państwa Afganistanu, przyczyna wypadku: negocjacje w sprawie utworzenia rządu koalicyjnego

26 lutego 2004 – Boris Trajkovski, prezydent Republiki Macedonii, przyczyna wypadku: francuscy kontrolerzy lotów z Mostaru w Bośni i Hercegowinie

30 lipca 2005 – John Garang de Mabior, prezydent Autonomicznego Regionu Sudanu Południowego, przyczyna wypadku: konflikty między różnymi frakcjami polityczno-militarnymi przyszłego państwa Sudanu Południowego

10 kwietnia 2010 – Lech Kaczyński, prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, przyczyna wypadku: stwarzanie problemów dla Federacji Rosyjskiej

Niektórzy prezydenci mieli jednak szczęście:

24 stycznia 1974 – rozbił się samolot prezydenta Republiki Togo, Gnassingbé Eyadémy, zginęły wszystkie osoby na pokładzie, przeżył jedynie prezydent Eyadéma; w grudniu tego samego roku rozbił się kolejny samolot zakupiony dla prezydenta Eyadémy; tym razem Eyadéma w ogóle nie wsiadł na pokład

7 sierpnia 1988 – angolański MiG-23 ostrzelał ogniem rakietowym samolot Prezydenta Botswany J.K. Quett Masirego; mimo uszkodzeń pilot zdołał wylądować.

Autor: prof. Gościwit Malinowski
Profesor w Instytucie Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych Uniwersytetu Wrocławskiego; więcej na blogu:
http://hellenopolonica.blogspot.com  oraz na stronie:
https://wroc.academia.edu/GosciwitMalinowski