Mieszkańcy powiedzieli: DOŚĆ! Krzysztof Matyjaszczyk stracił urząd, a razem z nim odwołana została Rada Miasta. Referendum, które miało trudną drogę do sukcesu, zakończyło się politycznym trzęsieniem ziemi. W tle wielomiesięczny kryzys, zarzuty korupcyjne, zakaz wykonywania obowiązków i pytania o przyszłość miasta. Lewica dostała bolesny cios, a Częstochowa wchodzi w zupełnie nowy rozdział.

REKLAMA

Częstochowa powiedziała „dość”!

To rozstrzygnięcie, które jeszcze niedawno mogło wydawać się trudne do osiągnięcia. W niedzielę, 25 października 2026 roku, mieszkańcy Częstochowy poszli do urn, by zdecydować o losie prezydenta Krzysztofa Matyjaszczyka i Rady Miasta. W nocy napłynęły informacje, które przesądziły o wyniku: wymagane progi frekwencyjne zostały przekroczone, a głosujący opowiedzieli się za odwołaniem obu organów władzy. To nie tylko zmiana personalna. To poważny sygnał dla całego lokalnego układu politycznego. Źródło: Radio ZET.

Według informacji opublikowanych przez Wirtualną Polskę w referendum dotyczącym prezydenta uczestniczyło 51 863 osób, podczas gdy do ważności głosowania wymagano co najmniej 46 625 głosujących. Około 97 proc. głosujących opowiedziało się za odwołaniem Matyjaszczyka. W głosowaniu dotyczącym Rady Miasta udział wzięło 51 844 osób, a około 96,2 proc. zagłosowało za jej odwołaniem. Źródło: WP.

Takiego wyniku nie da się zbyć wzruszeniem ramion. Mieszkańcy skorzystali z jednego z najważniejszych narzędzi demokracji bezpośredniej i zdecydowali, że dotychczasowe władze powinny odejść przed końcem kadencji.

Osiem miesięcy kryzysu. CBA zatrzymało prezydenta

Krzysztof Matyjaszczyk, związany z Lewicą, kierował Częstochową od 2010 roku. Jego pozycję poważnie osłabiła jednak sprawa prowadzona przez Centralne Biuro Antykorupcyjne i Prokuraturę Krajową.

25 lutego 2026 roku prezydent został zatrzymany przez funkcjonariuszy CBA. Dzień później Prokuratura Krajowa poinformowała o przedstawieniu mu dwóch zarzutów dotyczących przyjmowania korzyści majątkowych. Śledztwo miało charakter wielowątkowy i obejmowało także inne osoby związane z częstochowskim środowiskiem samorządowym. Źródło: Prokuratura Krajowa.

Zgodnie z komunikatem prokuratury pierwszy zarzut dotyczy przyjęcia w latach 2018–2022 co najmniej 40 tys. zł w związku z pełnieniem funkcji publicznej. Według śledczych pieniądze miały być związane ze zmianami w budżecie miasta umożliwiającymi realizację zamówienia publicznego na korzyść określonego przedsiębiorcy.

Drugi zarzut dotyczy przyjmowania od różnych osób korzyści majątkowych o łącznej wartości co najmniej 129 tys. zł w okresie od września 2020 roku do końca października 2025 roku.

To poważne oskarżenia, które wymagają wyjaśnienia przed sądem. Zarzuty prokuratorskie nie są jednak wyrokiem skazującym. Matyjaszczyk utrzymuje, że jest niewinny i uważa, że padł ofiarą pomówień. Ostateczna ocena odpowiedzialności karnej należy do wymiaru sprawiedliwości.

Zakaz wstępu do urzędu. Prezydent bez możliwości rządzenia

Sprawa miała również bezpośrednie konsekwencje dla funkcjonowania miasta. W ramach środków zapobiegawczych Matyjaszczyk nie mógł wykonywać obowiązków prezydenta, wchodzić do Urzędu Miasta ani kontaktować się z jego pracownikami. Bieżące obowiązki przejął pierwszy zastępca prezydenta.

W praktyce oznaczało to, że człowiek formalnie stojący na czele miasta został odsunięty od kierowania urzędem na wiele miesięcy. W takiej sytuacji pytania o stabilność zarządzania, odpowiedzialność polityczną i zaufanie mieszkańców musiały powrócić ze zdwojoną siłą.

Referendum nie było więc głosowaniem odbywającym się w politycznej próżni. Towarzyszył mu poważny kryzys wizerunkowy i instytucjonalny, a sprawa zarzutów korupcyjnych stała się jednym z najważniejszych elementów debaty o przyszłości Częstochowy.

Lewica i KO pod presją. Koniec dotychczasowego układu?

Częstochową rządziła koalicja Nowej Lewicy i Koalicji Obywatelskiej. Odwołanie zarówno prezydenta, jak i rady miasta oznacza polityczny cios dla dotychczasowego układu władzy.

Przeciwnicy władz wskazywali na potrzebę zmiany sposobu zarządzania miastem, nowego otwarcia i większej odpowiedzialności samorządowców przed mieszkańcami. W publicznej dyskusji pojawiały się również zarzuty dotyczące braku wystarczająco ambitnej wizji rozwoju Częstochowy oraz krytyka kosztów funkcjonowania lokalnego zaplecza władzy.

Te oceny polityczne należy odróżnić od ustaleń śledczych. Nie każda krytyka władz jest dowodem nieprawidłowości, podobnie jak same zarzuty prokuratorskie nie przesądzają o winie. Jednak wynik referendum pokazuje, że dotychczasowe kierownictwo miasta nie uzyskało wystarczającego poparcia, by utrzymać mandat.

Co dalej? Na horyzoncie Monika Pohorecka

Wśród nazwisk pojawiających się w dyskusji o przyszłości Częstochowy jest Monika Pohorecka, 46-letnia radna związana z prawicą, która w poprzednich wyborach prezydenckich rywalizowała z Matyjaszczykiem w drugiej turze.

Jej nazwisko może wrócić w debacie o przedterminowych wyborach, ale dziś nie należy przesądzać, kto zostanie kolejnym prezydentem. Odwołanie dotychczasowych władz nie oznacza automatycznego objęcia urzędu przez żadnego z potencjalnych kandydatów.

Zgodnie z informacjami opublikowanymi przez WP do czasu przedterminowych wyborów miastem ma zarządzać komisarz wyznaczony przez premiera. Dopiero kolejne głosowanie pozwoli mieszkańcom wybrać nowego prezydenta i skład rady miasta.

To dopiero początek politycznego trzęsienia ziemi

Częstochowa znalazła się w przełomowym momencie. Odwołanie prezydenta po 16 latach rządów oraz całej rady miasta pokazuje, że nawet długo utrzymujący się układ polityczny może stracić poparcie, gdy kryzys staje się zbyt głęboki.

Teraz przyjdzie czas na rozliczenia polityczne, kampanię przedterminową i pytania o kierunek rozwoju miasta. Mieszkańcy nie tylko powiedzieli „nie” dotychczasowym władzom. Postawili również nowe oczekiwania wobec tych, którzy będą chcieli przejąć odpowiedzialność za Częstochowę.

Cud pod Jasną Górą? Polityczna sensacja? A może sygnał ostrzegawczy dla wszystkich samorządowców, którzy zapominają, że władza należy do mieszkańców?

Jedno jest pewne: po tym referendum Częstochowa nie będzie już politycznie taka sama. W Polsce wieje wiatr zmiany…