Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników św. Jana

Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników św. Jana utrzymuje ciągłość, jest zakonem rycerskim założonym około 1099 roku przez bł. Gerarda w Królestwie Jerozolimskim. Na czele zakonu stoi wybrany Książę i Wielki Mistrz. Jego dewizą jest „Tuitio fidei et obsequium pauperum” czyli „Obrona wiary i pomoc ubogim”. Zakon czci Matkę Boską jako swoją patronkę „Matką Bożą z Filermosu”. Główny człon Zakonu obejmuje około 13.500 Rycerzy, Dam i Kapelanów. Do lat 90-tych najwyższe klasy członkowskie, w tym oficerowie, wymagały dowodu szlacheckiego pochodzenia. Od niedawna została stworzona ścieżka dla Rycerzy i Dam najniższej klasy od których nie jest wymagany dowód arystokratycznego rodowodu, aby zostać specjalnie wyniesionymi do najwyższej klasy, dzięki czemu kwalifikują się do objęcia urzędu w zakonie. Współczesna rola Zakonu w dużej mierze koncentruje się na udzielaniu pomocy humanitarnej i pomocy w międzynarodowych stosunkach humanitarnych, w związku z czym od 1994 roku ma status stałego obserwatora na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ. Zakon zatrudnia około 52 000 lekarzy, pielęgniarek, pomocników i ratowników medycznych. wspomagany przez 95 000 wolontariuszy w ponad 120 krajach, pomagający dzieciom, bezdomnym, niepełnosprawnym, starszym i nieuleczalnie chorym, uchodźcom i trędowatym na całym świecie, bez względu na pochodzenie etniczne czy religię. Zakon pomaga ofiarom klęsk żywiołowych, epidemii i wojny.

REKLAMA

Zakon utrzymuje stosunki dyplomatyczne ze 112 państwami, zawiera traktaty, wydaje własne paszporty, monety i znaczki pocztowe. Jego dwa budynki centrali w Rzymie cieszą się eksterytorialnością, podobnie jak ambasady i utrzymują ambasady w innych krajach. Agencja informacyjna ANSA nazwała to „najmniejszym suwerennym państwem na świecie”. Trzej główni oficerowie są liczeni jako obywatele. Chociaż Zakon jest obserwatorem Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych od 1994 roku, zostało to przyznane ze względu na jego „długoletnie zaangażowanie […] w niesienie pomocy humanitarnej i jego szczególną rolę w międzynarodowych stosunkach humanitarnych”, ta sama kategoria jest utrzymana przez inne podmioty niepaństwowe, takie jak Międzynarodowy Komitet Olimpijski i Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża.

Jak przebiegała historia tego Zakonu?.

Otóż, narodziny Rycerzy Szpitalników datuje się na około 1048 roku. Kupcy ze starożytnej Morskiej Republiki Amalfi uzyskali od kalifa Egiptu pozwolenie na budowę kościoła, klasztoru i szpitala w Jerozolimie, aby opiekować się pielgrzymami dowolnej religii lub rasy . Zakon św. Jana Jerozolimskiego – wspólnota monastyczna, która prowadziła szpital dla pielgrzymów w Ziemi Świętej – usamodzielnił się pod kierunkiem swego założyciela, brata zakonnego Gerarda. Bullą papieską „Pie postulatio voluntatis” z dnia 15 lutego 1113 roku papież Paschał II zatwierdził fundację Szpitala i oddał go pod egidę Stolicy Apostolskiej, przyznając mu prawo swobodnego wyboru przełożonych bez ingerencji innych władz świeckich lub religijnych. Na mocy bulli papieskiej szpital stał się zakonem wyłączonym spod kontroli miejscowego kościoła. Wszyscy Rycerze byli zakonnikami, związani trzema zakonnymi ślubami – ubóstwa, czystości i posłuszeństwa. Konstytucja Chrześcijańskiego Królestwa Jerozolimy w czasie wypraw krzyżowych zobowiązała rozkaz do podjęcia militarnej obrony chorych, pielgrzymów i zajętych terytoriów. W ten sposób zakon dodał zadanie obrony wiary do misji szpitalnej. Z biegiem czasu zakon przyjął biały, ośmioramienny krzyż, który do dziś jest jego symbolem. Osiem punktów reprezentuje osiem błogosławieństw, które Jezus wypowiedział w Kazaniu na Górze. Kiedy ostatnia chrześcijańska twierdza w Ziemi Świętej upadła po oblężeniu Akki w 1291 roku, zakon najpierw osiedlił się na Cyprze. W 1310 roku dowodzeni przez wielkiego mistrza Fra’ Foulques de Villaret, rycerze przegrupowali się na wyspie Rodos. Od tego momentu obrona świata chrześcijańskiego wymagała zorganizowania sił morskich, więc Zakon zbudował potężną flotę i żeglował po wschodniej części Morza Śródziemnego, tocząc bitwy na rzecz chrześcijaństwa, w tym wyprawy krzyżowe w Syrii i Egipcie. Na początku XIV wieku instytucje zakonu i rycerzy przybywających na Rodos z każdego zakątka Europy pogrupowano według języków, którymi się posługiwali. Pierwszych siedem takich grup, czyli Langues (Języków) – z Prowansji, Owernii, Francji, Włoch, Aragonii (Nawarra), Anglii (ze Szkocją i Irlandią) i Niemiec – stało się ośmioma w 1492 roku, kiedy Kastylię i Portugalię oddzielono od Języka Aragonii. Zakon był zarządzany przez Wielkiego Mistrza, księcia Rodos i jego Radę. Od samego początku niezależność od innych narodów gwarantowana przez papieską kartę oraz powszechnie uznane prawo do utrzymywania i rozmieszczania sił zbrojnych stanowiły podstawę międzynarodowej suwerenności Zakonu, który bił własne monety i utrzymywał stosunki dyplomatyczne z innymi państwami. Wyższe stanowiska Zakonu objęli przedstawiciele różnych języków. W 1523 roku, po sześciu miesiącach oblężenia i zaciekłych walk z flotą i armią sułtana Sulejmana Wspaniałego, mury zawaliły się od wysadzenia materiałów wybuchowych, ale dzięki wynegocjowanej kapitulacji Rycerze opuścili Rodos niosąc broń. Zakon pozostał bez własnego terytorium do 1530 roku, kiedy to Wielki Mistrz Fra’ Philippe de Villiers de l’Isle Adam objął w posiadanie wyspę Malta, przyznaną zakonowi przez cesarza Karola V, cesarza rzymskiego i jego matkę królową Joannę Kastylii jako monarchów Sycylii, za aprobatą papieża Klemensa VII, dla którego zakon musiał honorować warunki Hołdu sokoła maltańskiego. W 1565 roku Rycerze pod wodzą wielkiego mistrza Fra’ Jean de Vallette, od którego imienia nazwano stolicę Malty, Vallettę, bronili wyspy przez ponad trzy miesiące podczas Wielkiego Oblężenia przez Turków. Flota Zakonu przyczyniła się do ostatecznego zniszczenia potęgi morskiej osmańskiej w bitwie pod Lepanto w 1571 roku, dowodzonej przez Jana Austriackiego, przyrodniego brata króla Hiszpanii Filipa II. Reformacja, która podzieliła Europę Zachodnią na państwa protestanckie i katolickie, dotknęła również rycerzy. W kilku krajach, m.in. w Anglii, Szkocji i Szwecji zakon został rozwiązany. W innych, w tym w Holandii i Niemczech, całe komandorie (tj. oddziały administracyjne zakonu) doświadczyły nawróceń protestanckich. Te zakony „johanniterów” przetrwały w Niemczech, Holandii, Szwecji i wielu innych krajach, w tym w Stanach Zjednoczonych i Afryce Południowej. Ustalono, że zakon powinien zachować neutralność w każdej wojnie między narodami chrześcijańskimi. W latach 1651-1665 Zakon rządził czterema wyspami na Karaibach. W dniu 21 maja 1651 nabył wyspy Saint Barthélemy, Saint Christopher, Saint Croix i Saint Martin. Zostały one zakupione od francuskiej Compagnie des Îles de l’Amérique, która właśnie została rozwiązana. W 1665 cztery wyspy zostały sprzedane Francuskiej Kompanii Zachodnioindyjskiej.

W 1798 roku Napoleon poprowadził francuską okupację Malty. Napoleon zażądał od wielkiego mistrza Ferdynanda von Hompesch zu Bolheim, aby jego statki mogły wejść do portu i zaopatrywać się w wodę i zaopatrzenie. Wielki Mistrz odpowiedział, że tylko dwa obce statki mogą jednocześnie wejść do portu. Bonaparte, świadomy, że taka procedura zajmie bardzo dużo czasu i narazi jego siły na atak brytyjskiego admirała Horatio Nelsona, natychmiast nakazał ostrzał armatni na Maltę. Żołnierze francuscy zeszli na ląd na Malcie w siedmiu punktach rano 11 czerwca i zaatakowali. Po kilku godzinach zaciekłych walk Maltańczycy na zachodzie zostali zmuszeni do poddania się.

Napoleon rozpoczął negocjacje ze stolicą twierdzy Vallettą. W obliczu znacznie przewagi sił francuskich i utraty zachodniej Malty, Wielki Mistrz wynegocjował poddanie się inwazji. Hompesch wyjechał z Malty do Triestu 18 czerwca. Zrezygnował z funkcji Wielkiego Mistrza 6 lipca 1799 roku.

Rycerze zostali rozproszeni, choć Zakon nadal istniał w zmniejszonej formie i negocjował z rządami europejskimi powrót do władzy w ramach porozumienia między Francją a Świętym Cesarstwem Rzymskim podczas mediatyzacji niemieckiej.

Tytuł ten przejął Cesarz (Car) Rosji Paweł i nosił Koronę Wielkiego Mistrza Zakonu Maltańskiego od 1799 roku. Cesarz rosyjski Paweł I udzielił największej liczbie rycerstwa schronienia w Petersburgu, co dało początek rosyjskiej tradycji joannitów i uznanie Zakonu wśród rosyjskich zakonów cesarskich. Rycerze, uchodźcy, w Petersburgu przystąpili do wyboru cara Pawła na swego Wielkiego Mistrza, rywala Wielkiego Mistrza von Hompesch, dopóki abdykacja tego ostatniego nie pozostawiła Pawła jako jedynego Wielkiego Mistrza. Wielki Mistrz Paweł I stworzył, oprócz Wielkiego Przeoratu Rzymskokatolickiego, „Rosyjski Wielki Przeorat” składający się z nie mniej niż 118 Komandorii, przyćmiewający resztę Zakonu i otwarty dla wszystkich Chrześcijan. Wybór Pawła na Wielkiego Mistrza jednak nigdy nie został ratyfikowany przez rzymskokatolickie prawo kanoniczne i był on de facto, a nie de iure Wielkim Mistrzem Zakonu.

Na początku XIX wieku Zakon został poważnie osłabiony utratą klasztorów w całej Europie. Tylko 10% dochodów zakonu pochodziło z tradycyjnych źródeł w Europie, a pozostałe 90% pochodziło z rosyjskiego Wielkiego Przeoratu do 1810 roku. W dniu 19 września 1806 roku szwedzki rząd zaoferował Zakonowi zwierzchnictwo nad wyspą Gotland. Propozycja została odrzucona, ponieważ oznaczałoby to, że Zakon zrezygnowałby z roszczeń do Malty.

W tym miejscu należy podkreślić, że do upadku Malty przyczynił się Józef Sułkowski herbu Sulima, urodzony 17 lub 18 stycznia 1773 w Rydzynie a zmarły 22 października 1798 w Kairze. Był to polski oficer, adiutant Napoleona, kawaler maltański i Kawaler Orderu Virtuti Militari. Uczestniczył on w wojnie polsko-rosyjskiej w 1792 roku, jako jeden z pierwszych został odznaczony nowo ustanowionym orderem Virtuti Militari za męstwo okazane podczas obrony przeprawy mostowej podczas bitwy pod Zelwą. Od 1793 roku obywatel Republiki Francuskiej. We Francji udało mu się wstąpić do armii francuskiej w stopniu kapitana i otrzymać przydział do generała Berthiera w północnych Włoszech. Wyróżniwszy się walecznością podczas ataku na czele trzystu grenadierów na redutę San Giorgio i zdolnościami taktycznymi w czasie kampanii włoskiej w 1796 roku, Sułkowski został zauważony przez Napoleona, który mianował go swoim adiutantem. W bitwie pod Arcole został poważnie ranny, ratując życie Napoleona. Po zakończeniu kampanii włoskiej powrócił do Paryża, gdzie zajął się organizowaniem biblioteki wojskowej dla Bonapartego. Wszedł w spór z Janem Henrykiem Dąbrowskim na tle listy obsady oficerskiej Legionów Polskich we Włoszech, w którym Napoleon wziął stronę Dąbrowskiego. Chcąc odzyskać utraconą pozycję u Napoleona, odrzucił ofertę nowego wodza Armii Włoch, generała André Massény, który zamierzał mianować go szefem swojego sztabu głównego. W 1798 roku otrzymał nominację na brygadiera i wyruszył z Napoleonem na wyprawę do Egiptu. To właśnie Sułkowski jako jeden z pierwszych wdarł się na mury twierdzy na Malcie. Zginął 22 października 1798 roku, gdy wracając ze zwiadu, na przedmieściach Kairu został zaatakowany przez oddział powstańczy. Aby uczcić jego pamięć, Napoleon nazwał imieniem Sułkowskiego jeden z fortów pod Kairem. Jego nazwisko też zostało wpisane na kolumnie południowej Łuku Triumfalnego w Paryżu. Nazwę Przylądek Sułkowskiego (ros. Мыс Сулковского, ang. Mys Sulkovskogo) nosi północny cypel Wyspy Miedzianej należącej do Wysp Komandorskich, na wschód od Kamczatki, na Morzu Beringa.

W swym raporcie dla Dyrektoriatu Bonaparte napisał:

„Mój adiutant Sułkowski, przeprowadzając rankiem 1 Brumaire’a rozpoznanie ruchów nieprzyjacielskich w okolicach Kairu, został w drodze powrotnej napadnięty przez całą ludność przedmieścia. Po poślizgnięciu się konia Sułkowski poniósł okrutną śmierć. Był to oficer największych nadziei”.

Niestety siły francuskie okupujące Maltę wypędziły z tego kraju joannitów.

Traktat z Amiens w 1802 roku zobowiązał Wielką Brytanię do ewakuacji Malty, która miała zostać przywrócona do odtworzonego Zakonu Św. Jana, którego suwerenność miała być gwarantowana przez wszystkie główne mocarstwa europejskie, która miała zostać ustalona przy ostatecznym pokoju. Tak się jednak nie stało, ponieważ sprzeciw wobec traktatu szybko narastał w Wielkiej Brytanii. Oczywiście Brytyjczycy nie chcieli oddać wyspy. Kongres Wiedeński z 1815 roku potwierdził utratę Malty. Po tym, jak czasowo przebywał w Mesynie, Katanii i Ferrarze, siedziba zakonu została przeniesiona do Ferrary w 1826 roku i do Rzymu w 1834 roku. Pałac Magistralny przy Via Condotti 68 i Willa Magistralna na Wzgórzu Awentyńskim mają status eksterytorialny. Utrata posiadania Malty w tym okresie nie wpłynęła jednak na prawo Zakonu do czynnego i biernego poselstwa, co ma znaczenie prawne dla absolutnej ciągłości statusu międzynarodowego, niezależnie od dawnego posiadania terytorialnego. Pierwotna misja szpitalnicza stała się główną działalnością zakonu, która w XX wieku rosła coraz bardziej, zwłaszcza dzięki wkładowi działalności Wielkich Przeoratów i Stowarzyszeń Narodowych w wielu krajach na całym świecie. Zakrojona na szeroką skalę działalność szpitalnicza i charytatywna była prowadzona podczas I i II wojny światowej pod kierunkiem Wielkiego Mistrza Fra’ Ludovico Chigi Albani della Rovere (1931-1951). Za czasów Wielkich Mistrzów Fra’ Angelo de Mojana di Cologna (1962-88) i Fra’ Andrew Bertie (1988-2008) projekty się rozszerzyły. W lutym 2013 roku Zakon obchodził 900-tną. rocznicę uznania papieskiego audiencją generalną u papieża Benedykta XVI oraz Mszą św. odprawioną przez kardynała Tarcisio Bertone w Bazylice św. Piotra. Zakon utrzymuje formalne stosunki dyplomatyczne ze 112 państwami (w tym ze Stolicą Apostolską) oraz utrzymuje oficjalne stosunki z kolejnymi pięcioma państwami oraz z Unią Europejską. Zakon utrzymuje misje dyplomatyczne na całym świecie, a wiele stanów odwzajemnia się, akredytując ambasadorów przy Zakonie (zwykle ich ambasadorów przy Stolicy Apostolskiej). Za panowania fra’ Andrew Bertie jako księcia i wielkiego mistrza (1988-2008) liczba narodów rozszerzających stosunki dyplomatyczne z Zakonem ponad dwukrotnie wzrosła z 49 do 100. Zakon ma status obserwatora na Zgromadzeniu Ogólnym Organizacji Narodów Zjednoczonych i niektórych wyspecjalizowanych agencjach Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jednym z takich przykładów jest Centralny Fundusz Reagowania Kryzysowego ONZ, na który w latach 2006-2022 przeznaczył 36 000 USD. Zakon nie jest klasyfikowany jako „państwo niebędące członkiem” ani „organizacja międzyrządowa”, ale raczej jako jeden z „innych podmiotów, które otrzymały stałe zaproszenie do udziału w charakterze obserwatorów”.

Zakon utrzymuje kontakty z Międzynarodowym Komitetem Czerwonego Krzyża i wieloma organizacjami międzynarodowymi. Międzynarodowy charakter Zakonu jest użyteczny, gdyż umożliwia mu prowadzenie działalności humanitarnej bez postrzegania go jako agenta żadnego konkretnego narodu. Jego suwerenność wyraża się także w wydawaniu paszportów, tablic rejestracyjnych, znaczków i monet.

Ze względu na swoją wyjątkową historię i niezwykłe obecne okoliczności, dokładny status Zakonu w prawie międzynarodowym był przedmiotem debaty. Niektórzy uczeni kwestionują suwerenność Zakonu ze względu na fakt, że Zakon ma bardzo ograniczone terytoria geograficzne oraz ze względu na relacje Zakonu ze Stolicą Apostolską. Związek między Stolicą Apostolską a Zakonem Maltańskim był postrzegany jako tak bliski, że kwestionował faktyczną suwerenność Zakonu jako odrębnego bytu. Doprowadziło to do zmian konstytucyjnych ze strony Zakonu, które zostały wprowadzone w 1997 roku. Od tego czasu Zakon jest powszechnie uznawany za suwerenny podmiot prawa międzynarodowego sam w sobie. Niektórzy eksperci prawni twierdzą, że roszczenia Zakonu do suwerenności nie mogą być podtrzymane. Wilhelm Wengler odrzuca pogląd, że uznanie Zakonu przez niektóre państwa (np. Republika San Marino w 1939 roku uznała SMOM za samodzielny suwerenny kraj czyni go podmiotem prawo międzynarodowe. Ian Brownlie pisze, że „Nawet w sferze uznawania i stosunków dwustronnych zdolności prawne instytucji takich jak Suwerenny Zakon Jerozolimy i Malta muszą być ograniczone po prostu dlatego, że brakuje im terytorialnych i demograficznych cech charakterystycznych państw”. Inny prawnik Helmut Steinberger stwierdza, że „z historycznym wyjątkiem Stolicy Apostolskiej, która utrzymuje stosunki dyplomatyczne z ponad 100 państwami, we współczesnym prawie międzynarodowym suwerenność przyznaje się tylko państwom w odróżnieniu od organizacji międzynarodowych lub innych podmiotów prawa międzynarodowego”.

Inni eksperci prawni opowiadają się za roszczeniem Zakonu do suwerenności. I tak Georg Dahm stwierdza, że Zakon jest „podmiotem prawa międzynarodowego bez terytorium” a Berthold Waldstein-Wartenberg pisze, że suwerenność Zakonu i jego osobowość w prawie międzynarodowym jest „ogólnie uznawana przez doktrynę prawa międzynarodowego”. Monety Zakonu są cenione bardziej jako przedmioty kolekcjonerskie niż jako waluta. Około 58 krajów uznaje znaczki pocztowe Zakonu do celów frankowania, w tym kilka, takich jak Kanada i Mongolia, które nie mają pełnych stosunków dyplomatycznych z Zakonem. W 2005 roku włoska poczta, Poste italiane, zgodziła się z Zarządzeniem na dostarczanie na arenie międzynarodowej większości rodzajów przesyłek innych niż przesyłki polecone, z ubezpieczoną przesyłką i przesyłki specjalne. Zakon zaczął wydawać znaczki pocztowe denominowane w euro w 2005 roku, chociaż scudo pozostaje oficjalną walutą Zakonu.

W dniu 26 marca 1876 roku Stowarzyszenie Kawalerów Włoskich Suwerennego Wojskowego Zakonu Maltańskiego (Associazione dei cavalieri italiani del sovrano militare ordine di Malta, ACISMOM) zreformowało wojsko Zakonu w nowoczesną jednostkę wojskową epoki. Jednostka ta zapewniała wsparcie medyczne armii włoskiej, a 9 kwietnia 1909 roku korpus wojskowy oficjalnie stał się specjalnym pomocniczym ochotniczym korpusem armii włoskiej pod nazwą Corpo Militare dell’Esercito dell’ACISMOM (Army Military Corps of ACISMOM), noszący włoskie mundury. Od tego czasu Korpus Wojskowy operował wraz z armią włoską zarówno w czasie wojny, jak i pokoju, pełniąc medyczne lub paramedyczne funkcje wojskowe, a także pełniąc funkcje ceremonialne dla Zakonu, takie jak stanie na straży wokół trumien wysokich oficerów Zakonu przed i podczas pogrzebu. Jest to wyjątkowy na świecie przypadek, że jednostka armii jednego państwa jest nadzorowana przez organ innego suwerennego państwa. Wystarczy pomyśleć, że ilekroć sztab Zakonu (głównie oficerowie medyczni) jest zaangażowany w misję wojskową za granicą, pod włoską flagą powiewa flaga Zakonu. Włoskie Siły Powietrzne zdecydowały się przenieść część swoich samolotów Savoia-Marchetti SM.82 do Suwerennego Wojskowego Zakonu Maltańskiego, do czasu określenia ich dokładnego statusu (SM.82 były odpowiednio długie samoloty transportowe na odległość, które mogłyby być przystosowane do misji bombardowania). Samoloty te były obsługiwane przez personel Włoskich Sił Powietrznych czasowo lecących dla Zakonu, nosiły na kadłubie oznaczenia Zakonu, a na skrzydłach włoskie i były używane głównie do standardowych misji szkoleniowych i transportowych Włoskich Sił Powietrznych, ale także do niektórych zadań humanitarnych właściwych dla Zakonu. Na początku lat pięćdziesiątych, kiedy władze alianckie znacznie złagodziły postanowienia traktatu pokojowego, samoloty powróciły pod pełną kontrolę włoskich sił powietrznych. Jeden z samolotów przekazanych Zakonowi Maltańskiemu, nadal z oznakowaniem kadłuba Zakonu, jest przechowywany w Muzeum Włoskich Sił Powietrznych. Korpus Wojskowy zasłynął w Europie kontynentalnej z obsługi pociągów szpitalnych, która była intensywnie realizowana podczas obu wojen światowych. Korpus Wojskowy nadal eksploatuje nowoczesny 28-wagonowy pociąg szpitalny ze 192 łóżkami szpitalnymi, obsługiwany przez kadrę medyczną składającą się z 38 lekarzy i ratowników medycznych zapewnioną przez Zakon oraz personel techniczny dostarczony przez Pułk Inżynierów Kolejnictwa Armii Włoskiej.

Na zakończenie należy również wspomnieć, że istnieją odłamy Zakonu św. Jana a to:

Order Świętego Jana Jerozolimskiego, Wspólnota Brytyjska (anglikański i ekumeniczny);
Zakon Szpitala św. Jana z Jerozolimy, Baliwat Brandenburski (protestancki);
Zakon Szpitala św. Jana z Jerozolimy, Królestwa Holandii (protestancki);
Zakon Szpitala św. Jana z Jerozolimy, Królestwa Królestwa (protestancki);
Ortodoksyjny Zakon Szpitalników św. Jana z Cypru (prawosławny).

Są też i inne organizacje Zakonów Maltańskich św. Jana, tym katolickie i protestanckie, które mają na celu ochronę prawowitych spadkobierców tradycji joannitów. Są to m.in.:

Szkocko-Amerykański Zakon św. Jana – organizacja wolnomularska, firma w XIX wieku w Wielkiej Brytanii;
Souveräner kaiserliche-russischer Malteser-ritter-orden – założony w Danii w 1920 roku;
Zakon św. Jana Chrzciciela – założony w roku 1923 przez Franciszka Mikołaja;
Ordo Domus Hospitalis Sancti Joannis Hyerosolomitani – założony w Danii w 1934 roku;
Suwerenny Zakon św. Jana Inc. – założony w roku 1953 przez Karola Pichela i hrabiego von Zepellina, z siedzibą w Shickshinny w USA;
Regularny Zakon św. Jana z Ziemi Świętej – założona w roku 1959 we Francji;
Suwerenny Zakon św. Jana, Rycerzy Maltańskich Ekumenicznych – założony w 1962 roku; nie jest jasne, dlaczego obecnie protektoratem wygnanego króla Jugosławii, Piotra II; jego następca, królewicz Aleksander (II.) Karadziordziewić, nie utrzymał protektoratu, co pozbawiło tę organizację prawowitości;
Wojskowy i Szpitalniczy Zakon św. Jana z Jerozolimy, Protektoratu Bizantyjskiego – założony w roku 1967 przez Jana Nico Bloma, patriarchę kościoła Apostolskiego Kościoła Prymitywnego z siedzibą na zamku Valouze;
Suwerenny Ortodoksyjny Zakon św. Jana z Jerozolimy – założona przez hrabiego Bobrinskoya w roku 1977;
Suwerenny Szpitalniczy Zakon św. Jana – założony przez W. Kościeszę-Kołakowskiego z siedzibą w Long Island w USA;
Autonoma Prioratet Sancti Iohannis Baptistae, Riddarbröder af St Johannes af Jerusalem Hospital – założony w roku 1993;
Fraternité française de l’ordre de St-Jean de Jerusalem – założona we Francji;
Suwerenny Wojskowy Zakon Szpitalników św. Jana Jerozolimskiego, Kawalerów Maltańskich, Ekumenicznej i Panującej Suwerenności Terytorialnej (OSJ) – z siedzibą w Brukseli;
Suwerenny Zakon Wojskowy i Szpitalny św. Jana Jerozolimskiego Rycerzy Malty Stany Zjednoczone Przeorat Zakonu św. Jana Rycerzy Maltańskich Ekumeniczny;
Cesarski Rosyjski Zakon św. Jana Jerozolimskiego [Rycerze Malty], Fundacja Ekumeniczna – z siedzibą w Nassau na Wyspach Bahama;
Suwerenny Zakon Wojskowy i Szpitalny św. Jana Jerozolimskiego, Kawalerów Maltańskich – z siedzibą w Panamie;
Królewski Suwerenny Zakon Wojskowy i Szpitalny św. Jana Jerozolimskiego, Rycerzy Maltańskich, Ekumeniczny, Panująca Suwerenność Terytorialna – założone przez Jana de Mariveles, z siedzibą w nieistniejącym państwie-wyspie: Kolonia św. Jana;
Autonomiczny Przeorat Sycylii i Aragonii Zakonu św. Jana – założony przez księcia Roberta Paternò, bratanka byłego papieskiego namiestnika Zakonu św. Jana;
Ordo Sancti Joannis Hospitalis Hierosolymitani – założona przez arcyksiężniczkę Michaelę von Habsburg, córkę następcy tronu Austrii, arcyksięcia Ottona von Habsburga.
Wielki Przeorat Rosyjski Suwerennego Zakonu św. Jana z Jerozolimy – miał być założony w roku 1908 przez płk. Armii carskiej, Williama Lamba, i wielkiego księcia Aleksandra Michajłowicza Romanowej. W rzeczywistości wyróżnił się z założonego dopiero na emigracji (1928) stowarzyszenia „historycznego”, zrzeszającego potomków kawalerów i komandorów rodowych, mianowanych w Rosji przez Pawła I. Czasem twierdził, że protektorat i nim sprawują patriarcha Moskwy i Wszechrusi oraz carski dom Romanowów, lecz nie jest to zgodne z prawdą; zarówno poprzedni patriarcha Aleksy II, jak Wielka Księżna Maria, Głowa Rosyjskiego Domu Cesarskiego, odmówili im swego patronatu.

Zdjęcia przedstawiają miejsce pierwszej siedziby Zakonu Szpitalników Św. Jana w XII i XIII wieku w Jerozolimie oraz kartę autora artykułu.

Źródła:

Sire, H.J.A. (1994). The Knights of Malta. New Haven, CT: Yale University Press. ISBN 0300055021. https://archive.org/details/SireHJATheKnightsOfMalta_201706/mode/2up
Carta Costituzionale e Codice (PDF). Rome: Sovereign Military Order of Malta. 3 September 2022. Retrieved 3 September 2022., https://www.orderofmalta.int/wp-content/uploads/2022/09/Sovrano-Ordine-di-Malta-Carta-Costituzionale-e-Codice-2022-2.pdf
Malta Permanent Mission to the United Nations. United Nations, https://web.archive.org/web/20160422084757/https://www.un.int/orderofmalta/
Cohen, R. (1920). Knights of Malta, 1523–1798. London: Society for Promoting Christian Knowledge. https://archive.org/details/knightsmalta00cohegoog/page/n2/mode/2up
Lange T. W., Szpitalnicy, joannici, kawalerowie maltańscy, Wyd. Drawa, s.160, 1993
Brandys Marian, Oficer największych nadziei. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1964.
Grobicki Aleksander, Skarby na dnie mórz, Gdański, Wydawnictwo Morskie, 1990
Wikipedia.