Zwiedzanie Turcji

Krainą obfitującą w wiele ciekawych artefaktów i odkryć archeologicznych oprócz tak znanych krajów jak Egipt, kraje Bliskiego Wschodu, Indie, Chiny jest niewątpliwie również Turcja. Zawsze podziwiałem Heinricha Schliemanna, który był dla mnie wzorem upartości w dążeniu do odkrycia prawdy i do wyznaczonego sobie celu. Heinrich Schliemann (1822 – 1890) od młodzieńczych lat wierzył, iż odnajdzie Troję opierając się na eposie Homera i tak też się stało. W ten sposób odkrył on Troję opisaną przez Homera w Iliadzie. Uważa się, że wraz z Odyseją, utwory te datuje się na VIII lub VII wiek p.n.e.

REKLAMA

Przed ponad 20-tu laty zajmowałem się meteorytami oraz bardzo tajemniczymi tektytami. Wtedy też doszedłem do przekonania, że przy wielu odkryciach powinniśmy postępować tak jak Heinrich Schliemann, czyli pozbyć się ustalonych przez naukę reguł i zasad. Takie ustalone stereotypy myślenia hamują nowe idee i odkrycia, cofają nas, gdyż boimy się myśleć inaczej niż „inni”. Boimy się też wysuwać zbyt śmiałe teorie aby się nie ośmieszyć, gdyż większość myśli inaczej. Wydaje mi się, że historię człowieka co już dowodzą niektóre odkrycia należy cofnąć o wiele milionów lat, a może i więcej. Należy wreszcie na wiele znalezisk na Ziemi popatrzeć inaczej, powiązać je z historią człowieka, z legendami, z opisami utrwalonymi w starożytnych świętych pismach.

W wielu miejscach na Ziemi są ślady wielkich cywilizacji, lecz są one niejednokrotnie tłumaczone w różny czasem dziwny sposób. Nauka nie powinna trzymać się reguł ustalonych wiele dziesiątków lat temu, powinna się zmieniać i przeobrażać, tak jak następują przeobrażenia cywilizacyjne. Wiele jest faktów przemawiających za poglądem, że kiedyś na Ziemi przed tysiącami lat istniała Supercywilizacja a kontakty pomiędzy państwami, narodami czy też kontynentami były czymś normalnym. Przykładem niech tutaj będzie słynna mapa Piri Reisa odkryta w Turcji z Antarktydą bez czapy lodowej, pod którą na pewno kiedyś odkryjemy szczątki wielkich cywilizacji. Rewelacyjnym odkryciem w Turcji było Göbekli Tepe „Wzgórze Brzucha”; znane jako Girê Mirazan lub Xirabreşkê w języku kurdyjskim to neolityczne stanowisko archeologiczne w pobliżu miasta Şanlıurfa w południowo-wschodniej Anatolii w Turcji. Datowane na nawet ponad 10,000 lat p.n.e. Miejsce to składa się z wielu dużych okrągłych konstrukcji wspartych na masywnych kamiennych filarach i to najstarszych znanych na świecie megalitach. Wiele z tych filarów jest bogato zdobionych abstrakcyjnymi antropomorficznymi detalami, ubraniami i płaskorzeźbami dzikich zwierząt, zapewniając archeologom rzadki wgląd w prehistoryczną religię i szczególną ikonografię z tego okresu. Może to będzie zaskakujące, ale co było na ziemiach polskich np. w czasach przed lodowcowych? Zresztą nasuwa się pytanie ile śladów kultur i cywilizacji zostało zniszczonych i startych na proch przez lodowiec również na ziemiach polskich. Dlatego należy takich śladów szukać w regionach mniej dotkniętych przez klimat, katastrofy czy też trzęsienia ziemi.

Chciałem zobaczyć Troję i nie tylko, dlatego też wybrałem super ofertę biura Rainbow tj. wycieczkę objazdową po Turcji.

W dniu 5 lipca 2017 wraz z biurem podróży Rainbow udałem się samolotem do Antalyi. Po przylocie nastąpił transfer do hotelu w Antalyi oraz spotkanie z pilotem. Po zakwaterowaniu i obiadokolacji nastąpił czas wolny na samodzielne zwiedzanie miasta. Antalya jest piątym pod względem liczby ludności miastem w Turcji, a także stolicą prowincji Antalya. Antalya to największy międzynarodowy kurort nadmorski w Turcji, położony na Riwierze Tureckiej. Rozwój na dużą skalę i finansowanie rządowe promują turystykę. W 2019 roku przez miasto przeszło rekordowe 13,6 mln turystów. Antalya, położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Anatolii, graniczącym z górami Taurus, jest największym tureckim miastem na wybrzeżu Morza Śródziemnego poza regionem Morza Egejskiego, z ponad milionem ludzi w jego obszarze metropolitalnym. Miasto, które jest obecnie Antalyą, zostało po raz pierwszy zasiedlone około 200 rpne przez dynastię Attalidów z Pergamonu, która wkrótce została podbita przez Rzymian. Rządy rzymskie doprowadziły do rozkwitu Antalyi, w tym budowy kilku nowych pomników, takich jak Brama Hadriana, i rozrostu sąsiednich miast. Miasto kilkakrotnie przechodziło z rąk do rąk, w tym do sułtanatu Seldżuków w 1207 roku i rozszerzającego się Imperium Osmańskiego w 1391 roku. Rządy osmańskie przyniosły względny spokój i stabilność na następne pięćset lat. Miasto było okupowane przez Włochy przez trzy lata w następstwie I wojny światowej, ale zostało odzyskane przez nowo niepodległą Turcję w wojnie o niepodległość.

W tym pierwszym dniu trasa z lotniska wyniosłą 22 km.

Dzień 2

Po wczesnym śniadaniu w dniu 6 lipca cała grupa udała się autobusem w kierunku Pamukkale, ze względu na kolor zwanego Bawełnianą Twierdzą. To niezwykła kaskada białych, wapiennych tarasów i naturalnych basenów, napełnionych wodą z gorących źródeł. Pamukkale, co po turecku oznacza „bawełniany zamek”, to naturalne miejsce w prowincji Denizli w południowo-zachodniej Turcji. Obszar słynie z minerału węglanowego pozostawionego przez spływającą wodę termalną. Znajduje się w tureckim regionie Morza Egejskiego Wewnętrznego, w dolinie rzeki Menderes, gdzie przez większą część roku panuje klimat umiarkowany. Starożytne greckie miasto Hierapolis zostało zbudowane na szczycie formacji trawertynowej, która ma w sumie około 2700 metrów (8860 stóp) długości, 600 m (1970 stóp) szerokości i 160 m (525 stóp) wysokości. Widać go ze wzgórz po przeciwnej stronie doliny w oddalonym o 20 km mieście Denizli. Znany jako Pamukkale (Zamek Bawełniany) lub starożytne Hierapolis (Święte Miasto), obszar ten przyciąga turystów do źródeł termalnych od czasów starożytności. Turecka nazwa odnosi się do powierzchni lśniącego, śnieżnobiałego wapienia, ukształtowanego przez tysiąclecia przez bogate w kalcyt źródła. Powoli kapiące po zboczu góry, bogate w minerały wody zbierają się i spływają kaskadami w dół mineralnych tarasów do basenów poniżej. Legenda głosi, że formacje te, to zestalona bawełna (główna uprawa tego obszaru), którą olbrzymy pozostawiły do wyschnięcia. Ludzie odwiedzali ten obszar od tysięcy lat, ze względu na atrakcyjność basenów termalnych. Jeszcze w połowie XX wieku na ruinach Hierapolis zbudowano hotele, powodując znaczne szkody. . Kiedy obszar został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, hotele zostały zburzone, a droga usunięta i zastąpiona sztucznymi basenami. Na miejscu znajdują się dobrze zachowane rzymskie ruiny i muzeum. Mała ścieżka biegnie po zboczu góry, z której zwiedzający mogą korzystać, jednak tarasy trawertynowe są niedostępne, ponieważ zostały uszkodzone, erozja i zanieczyszczenie wody z powodu turystyki. Obiekt ten został dodany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1988 roku wraz z Hierapolis. Następnie spacer po ruinach Hierapolis – antycznego uzdrowiska lub możliwość kąpieli w basenie Kleopatry (było płatne dodatkowo ok. 100 TL). Po południu przejazd do Efezu i zwiedzanie ruin jednego z najlepiej zachowanych miast antycznych na świecie: wspaniała Droga Arkadyjska, imponujący teatr oraz fontanna Trajana. Miasto słynęło w swoim czasie z pobliskiej Świątyni Artemidy ukończonej ok. 550 roku p.n.e., która została uznana za jeden z Siedmiu Cudów Świata Starożytnego. Wśród wielu monumentalnych budynków znalazła się Biblioteka Celsusa i teatr mogący pomieścić 24 000 widzów. Efez był miastem-odbiorcą jednego z listów Pawła. Był to jeden z siedmiu kościołów Azji, o których mowa w Księdze Objawienia i być może została tam napisana Ewangelia Jana. Było to też miejsce kilku soborów chrześcijańskich w V wieku. M.in. tutaj odbył się Sobór Efeski, który był soborem ekumenicznym, który miał miejsce w 431 roku n.e. Tutaj też w pierwszym na świecie kościele poświęconym Maryi Pannie ogłoszono dogmat o Boskim Macierzyństwie Maryi. W zapisach ojców soborowych znajdujemy stwierdzenie mówiące o Nestoriuszu „…po przybyciu Efezu, gdzie teolog Jan i Najświętsza Maria Panna Matka Boża…..” Nadto – „w tradycji ustnej przejętej od przodków i zachowanej wiernie przez prawosławnych wieśniaków we wsi Kirkinice, wywodzących się z pierwszych chrześcijan efeskich, istniało przekonanie, że tu właśnie żyła i umarła Matka Boża. Wierni przychodzili tu każdego roku, aby uczcić dzień Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny. Miejsce to nazwali „Panaya Kapulu”. Miasto zostało zniszczone przez Gotów w 263 roku. Mimo że zostało później odbudowane, jego znaczenie jako centrum handlowego spadło, ponieważ port powoli zamulała rzeka Küçükmenderes. W 614 roku został częściowo zniszczony przez trzęsienie ziemi. W 2015 roku ruiny zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Następnym punktem zwiedzania był przejazd do Meryemana, gdzie zobaczyliżmy dom, w którym zgodnie z tradycją mieszkała Maria – matka Chrystusa. Otóż w XIX wieku ukazała się książka pod tytułem „Życie Najświętszej Maryi Panny” – według objawień zakonnicy niemieckiej – Katarzyny Emmerich. Nigdy nie opuściła ona Niemiec a mimo to z zadziwiającą dokładnością opisała dom na wzgórzu koło Efezu. W domu tym widziała jak upływały ostatnie lata życia Maryi Panny. Na podstawie tych wskazówek utworzono w 1891 roku dwie ekspedycje naukowe, podczas których odnaleziono miejsce i ruiny sanktuarium całkowicie zgodne ze wskazówkami niemieckiej zakonnicy. W miejscu tym została wybudowana na pozostałościach domu Maryi Panny kaplica. Jej fundamenty pochodzą z I i IV wieku. A pozostałe mury z VII wieku. Ostatnie odnowienie i zabezpieczenie budynku miało miejsce w roku 1951. Warto przytoczyć, że swojej ewangelii św Jan przekazuje, że Jezus tuż przed śmiercią na krzyżu, polecił mu swoją matkę, mówiąc:

„Oto matka Twoja. I od tej godziny uczeń wziął ją do siebie” (J:19,27)

Natomiast Dzieje Apostolskie opowiadają o prześladowaniach, jakie wybuchły w Jerozolimie kiedy Apostołowie zaczęli głosić Dobrą Nowinę (w tym czasie został ukamienowany św. Szczepan – w 37 roku, a św. Jakub został ścięty – w roku 42. Dlatego Apostołowie rozeszli się wówczas po świecie, aby głosić Ewangelię innym ludom. Św. Jan udał się do Azji Mniejszej i osiadł w Efezie. Jest bardzo prawdopodobne, że z powodu prześladowania w Jerozolimie zabrał ze sobą Marię. Przyjazd do Efezu i Meryemana był jednym z moich planowanych, gdyż te miejsca były jednymi z mojej listy do odwiedzin w prywatnym śledztwie o podróżach Issy (Jezusa). Więcej o tym miejscu i moich rozważaniach w moim artykule tutaj http://pressmania.pl/gdzie-jest-grob-maryi-matki-jezusa/

Nocleg nastąpił w Kusadasi a cała trasa tego dnia wynisła ok. 650 km.

Dzień 3

Po wczesnym śniadaniu w dniu 7 lipca przejazd do Pergamonu, gdzie zwiedzać będziemy m.in.: wspaniały akropol, teatr oraz świątynię Trajana. Pergamon lub Pergamon, określany również przez jego współczesną grecką formę Pergamos (Πέργαμος), był bogatym i potężnym starożytnym greckim miastem.

W okresie hellenistycznym stał się stolicą Królestwa Pergamonu w latach 281-133 pne pod panowaniem dynastii Attalidów, która przekształciła go w jeden z głównych ośrodków kulturalnych świata greckiego. Wiele pozostałości jego zabytków można jeszcze zobaczyć, a zwłaszcza arcydzieło Ołtarza Pergamońskiego. Pergamon był najdalej na północ wysuniętym z siedmiu kościołów Azji cytowanych w nowotestamentowej Księdze Objawienia. Miasto skupia się na płaskowyżu andezytu o wysokości 335 metrów (1099 stóp), który utworzył jego akropol. Ta płaskowzgórze opada ostro po stronie północnej, zachodniej i wschodniej, ale trzy naturalne tarasy po stronie południowej zapewniają drogę na szczyt. Na zachód od akropolu przez miasto przepływa rzeka Selinus (współczesna Bergamaçay), a na wschód przepływa rzeka Ketios (współczesna Kestelçay). Założenie miasta przypisywane jest Eolom i datowane nawet na VIII w. p.n.e. Wchodziło w skład imperium Aleksandra Wielkiego. Po jego śmierci w Pergamonie władzę sprawował Lizymach, który rozbudował i wzmocnił fortyfikacje miasta służącego mu za skarbiec, gdzie ukrył skarb zdobyty podczas walk o władzę (wojny diadochów). Jego wojska zostały pokonane przez Seleukosa w bitwie pod Kuropedion w lutym 281 p.n.e., w której Lizymach zginął, a pozostawiony przez niego dla obrony Pergamonu Filetajros Pergameński jeszcze w 282 p.n.e. opanował akropol ogłaszając się władcą miasta i sprzymierzeńcem Seleukosa. Filetajros, założyciel dynastii Attalidów, władał Pergamonem do 263 p.n.e., a po jego bezpotomnej śmierci miasto odziedziczył bratanek Eumenes I. Kolejnym władcą był jego adoptowany syn Attalos I, który w 240 p.n.e. nad Kaikos pokonał Galatów i ogłosił się królem Pergamonu. Rządy Attalosa I zapoczątkowały znaczny rozkwit i rozwój terytorialny państwa pergamońskiego, a w 205 p.n.e. doprowadził on do przymierza z Rzymem. Największy rozkwit miasta nastąpił za panowania Eumenesa II, spadkobiercy Attalosa I. Od 133 p.n.e., na mocy testamentu Attalosa III miasto przeszło pod panowanie Rzymian jako stolica rzymskiej prowincji Azji. Pergamon należał do najpiękniejszych miast hellenistycznych stanowiąc doskonały przykład urbanistyki hellenistycznej. Za panowania dynastii Attalidów rozbudowano miejscowy akropol położony na wzgórzu o wysokości 300 m. Rozplanowanie licznych budowli i siatka ulic nawiązywały do ukształtowania terenu, a całość otaczały mury obronne. W skład kompleksu wchodziły m.in. wielka Biblioteka Pergamońska (druga po Bibliotece Aleksandryjskiej), której budowę rozpoczął Attalos I a zbiory jej liczyły ok. 200 000 zwojów Or teatr dla 10 000 widzów, którego rozwiązanie architektoniczne wzorowane jest na teatrach greckich. Widownia została wbudowana w strome zbocze i rozbudowana mocno wzwyż na wąskim wycinku koła (ukształtowanie zbocza nie pozwoliło na wybudowanie typowej widowni opartej na planie zbliżonym do półkola);świątynia Dionizosa znajdująca się poniżej teatru, z której pozostały nieliczne fragmenty, świątynia Ateny Polias zbudowana na tarasie w sąsiedztwie biblioteki, dziedziniec z propylejami, pałac królewski i arsenał oraz słynny Wielki Ołtarz Zeusa (Ołtarz pergamoński) poświęcony Zeusowi i Atenie, zbudowany w II wieku p.n.e. dla uczczenia zwycięstwa nad Galatami. Elementy tego ołtarza zostały odkryte przez Carla Humanna i wywiezione za zgodą sułtana do Berlina, gdzie całość zrekonstruowano i wystawiono w Muzeum Pergamońskim. (widziałem w płw. lat 80-tych). Na akropolu znajduje się także częściowo zrekonstruowana świątynia Trajana, zbudowana faktycznie przez Hadriana i poświęcona Zeusowi, Trajanowi oraz Hadrianowi. Jest to jedyna budowla, która przetrwała na wzgórzu z czasów cesarstwa rzymskiego. W dobrym stanie zachowała się tylko podziemna część budowli wykorzystywana jeszcze w średniowieczu jako magazyny. Natomiast poza wzgórzem akropolu w pobliskiej dolinie mieścił się słynny asklepiejon.

Warto w tym miejscu podkreślić, że okresie hellenistycznym rozpoczęto wyrób pergaminu tj. materiału, który rozsławił miasto. Pergamon został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 2014 roku.

Po południu nastąpił przejazd do starożytnej Troi. Miasto to odkrył w XIX w. archeolog-amator Henryk Schliemann, kierując się opisem z „Iliady” Homera. Heinrich Schliemann (1822 – 1890) od młodzieńczych lat wierzył, iż odnajdzie Troję opierając się na eposie Homera i tak też się stało. Po latach podróży i pracy teksty Iliady i Odysei stały się dla Schliemanna zrozumiałe i doprowadziły do wielkiego odkrycia.

Zobaczyłem teren wykopalisk w Troi, gdzie archeolodzy doliczyli się dziewięciu warstw – miast i do dziś toczą spory o to, które z nich jest Troją „homerycką”. Dodatkową atrakcją była możliwość zobaczenia repliki słynnego konia trojańskiego, który „zagrał” w filmie „Troja”. Jest on w miejscowości Canakkale. Obiadokolacja i nocleg był właśnie w Canakkale. Miasto to posiada historię sięgającą 3 tys, lat wstecz, ale zasłynęło bitwą w 1915 roku. Otóż w 1915 roku, podczas I wojny światowej, Imperium Brytyjskie i Francja próbowały zabezpieczyć drogę wodną przez cieśniny i ostatecznie zdobyć Konstantynopol. Znana jako kampania Gallipoli lub Dardanelska, w Turcji jest określana jako bitwa pod Çanakkale (Çanakkale Savaşı), w marcu 1915 roku, kiedy Royal Navy nie zdołała zmusić Dardaneli i poniosła poważne straty. Podczas serii operacji zatopiono wtedy HMS Triumph, HMS Ocean, HMS Goliath, HMS Irresistible i francuski pancernik Bouvet. Francuski okręt podwodny Q84 Joule i australijski okręt podwodny AE2 również zostały zniszczone, a kilka innych ważnych okrętów również zostało uszkodzonych. Większość szkód wyrządziły miny, choć przyczyniły się do tego również niemiecki U-Boot i tureckie małe statki. Znajduje się tutaj też Muzeum Piri Reisa. Ahmed Muhiddin Piri , lepiej znany jako Piri Reis żył na przełomie XV/XVI wieku, był admirałem osmańskim, nawigatorem, geografem i kartograf. Dziś jest znany przede wszystkim ze swoich map zebranych w jego dziele Book of Navigation – Księga Nawigacji, książce zawierającej szczegółowe informacje na temat nawigacji, a także bardzo dokładne mapy, jak na tamte czasy, opisujące ważne porty i miasta Morza Śródziemnego. Zdobył sławę jako kartograf, gdy niewielka część jego pierwszej mapy świata (sporządzonej w 1513 roku) Została odkryta w 1929 roku W Pałacu Topkapi w Stambule. Jego mapa świata jest najstarszym znanym atlasem tureckim przedstawiającym Nowy Świat i jedną z najstarszych wciąż istniejących map Ameryki. Należy przypomnieć, że najstarszą znaną mapą Ameryki, która wciąż istnieje, jest mapa narysowana przez Juana de la Cosa w 1500 roku. Natomiast mapa Piri Reisa koncentruje się na Saharze na szerokości geograficznej Zwrotnika Raka. W 1528 roku Piri Reis narysował drugą mapę świata, z której niewielki fragment przedstawiający Grenlandię i Amerykę Północną od Labradoru i Nowej Funlandii na północy po Florydę, Kubę, Hispaniolę, Jamajkę i części Ameryki Środkowej na południu. Według nadrukowanego tekstu, narysował swoje mapy przy użyciu około 20 zagranicznych map. Jednak sporządzona przez Piri Reisa mapa daleko wykracza poza wiedzę geograficzną, jaką – na podstawie znanych odkryć – mogli posiadać ówcześni kartografowie. Mapa odwzorowuje i przedstawia linię brzegową Antarktydy. Problem w tym, że… bez pokrywy lodowej. Przez wiele lat niewiele było wiadomo o tożsamości Piri Reis. Dziś, w oparciu o archiwa osmańskie, wiadomo, że jego pełne nazwisko brzmiało „Hacı Ahmed Muhiddin Piri” i że urodził się w Gelibolu (Gallipoli) w europejskiej części Imperium Osmańskiego lub w Karamanie w środkowej Anatolii. Dokładna data jego urodzenia nie jest znana. Jego ojciec nazywał się Hacı Mehmed Piri. Honorowy i nieformalny tytuł islamski Hadji (turecki: Hacı) w imionach Piriego i jego ojca wskazuje, że obaj ukończyli hadżdż tj. islamską pielgrzymkę, udając się do Mekki w wyznaczonym rocznym okresie. Przełomem w życiu było to, że w 1547 roku Piri awansował do stopnia Reisa (admirała) jako dowódca floty osmańskiej na Oceanie Indyjskim i admirała floty w Egipcie z siedzibą w Suezie. W dniu 26 lutego 1548 roku odbił Aden Portugalczykom, a w 1552 roku splądrował Maskat, okupowany przez Portugalię od 1507 roku, oraz strategicznie ważną wyspę Kisz. Zwracając się dalej na wschód, Piri Reis bezskutecznie próbował zdobyć wyspę Ormuz w Cieśninie Ormuz, ale zajął Półwysep Katarski. Następnie wrócił do Egiptu jako staruszek zbliżający się do 90 lat. Kiedy odmówił poparcia osmańskiego gubernatora Basry, Kubada Paszy, w kolejnej kampanii przeciwko Portugalczykom w północnej Zatoce Perskiej, Piri Reis został ścięty w 1553 roku. Chociaż nie był odkrywcą i nigdy nie popłynął na Atlantyk, zebrał ponad dwadzieścia map pochodzenia arabskiego, hiszpańskiego, portugalskiego, chińskiego, indyjskiego i starszej Grecji, tworząc kompleksową reprezentację znanego świata swojej epoki. Praca ta obejmowała niedawno zbadane wybrzeża kontynentu afrykańskiego i amerykańskiego; na swojej pierwszej mapie świata z 1513 roku załączył opis „te ziemie i wyspy są narysowane z mapy Kolumba”. W swoim tekście napisał również, że użył „map narysowanych w czasach Aleksandra Wielkiego „jako źródło, ale najprawdopodobniej błędnie pomylił greckiego geografa z II wieku, Ptolemeusza z generałem Aleksandra o tym samym imieniu (sprzed czterech i pół wieku), ponieważ jego mapa jest podobna do słynnej mapy Jana ze Stobnicy (https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_ze_Stobnicy ). Ptolemeusz, wydrukowany został w 1512 roku. Natomiast Ptolemeusza „Geographia” została przetłumaczona na turecki na osobisty rozkaz Mehmeda II kilka dekad wcześniej. Można zauważyć, że atlantycka część mapy pochodzi od Kolumba ze względu na zawarte w niej błędy takie, jak przekonanie Kolumba, że Kuba jest półwyspem kontynentalnym, ponieważ w czasie powstawania manuskryptu Hiszpanie byli już w Meksyku przez dwa lata. Jednak co już podkreśliłem na wstępie sporządzona przez Piri Reisa mapa daleko wykracza poza wiedzę geograficzną owego czasu, gdyż odwzorowuje i przedstawia linię brzegową Antarktydy, bez pokrywy lodowej. Nie byłoby w tym nic specjalnego, gdyż według różnych pośrednich dokumentów i legend również chińczycy w XV wieku docierali podobno do różnych odległych zakątków kuli ziemskiej. Tylko, że problem tkwi w fakcie, że mapa przedstawia właśnie część Antarktydy bez pokrywy lodowej tj. taką jaka była zdaniem wielu naukowców ponad 20 tysięcy lat temu !!!!!!! Lód pokrywa Antarktydę od milionów lat, ale według amerykańskiego profesora Charlesa Hapgooda (1904–1982), wybrzeża pokryły się całkowicie lodem dopiero przed 6 tysiącami lat. Czyżby jakaś nieznana cywilizacja zamieszkiwała więc jedynie nadmorskie tereny tego kontynentu lub może była tam jedynie jakaś zamorska kolonia, ale w takim razie do kogo należąca?

Tego dnia trasa liczyła ok. 540 km.

Dzień 4

Po śniadaniu w dniu 8 lipca 2017 przejazd w kierunku Stambułu. Stambuł to największe miasto w Turcji, będące gospodarczym, kulturalnym i historycznym centrum kraju. Miasto leży nad cieśniną Bosfor, leżącą zarówno w Europie, jak i Azji, i ma populację ponad 15 milionów mieszkańców, w tym 19% ludności Turcji. Stambuł jest najbardziej zaludnionym miastem europejskim i 15 co do wielkości miastem na świecie. Miasto zostało założone jako Bizancjum w VII wieku p.n.e. przez greckich osadników z Megary. W 330 roku n.e. cesarz rzymski Konstantyn Wielki uczynił go swoją stolicą cesarską, przemianowując ją najpierw na Nowy Rzym (Nova Roma), a następnie na Konstantynopol (Konstantynopol). Miasto rozrosło się, stając się w końcu latarnią Jedwabnego Szlaku i jednym z najważniejszych miast w historii. Miasto służyło jako stolica cesarstwa przez prawie 1600 lat. W okresie imperiów: rzymskiego I bizantyjskiego (330–1204), łacińskiego (1204–1261), późnego bizantyjskiego (1261–1453) i osmańskiego (1453–1922). Miasto odegrało kluczową rolę w rozwoju chrześcijaństwa w czasach rzymskich I bizantyjskich przed transformacją do islamskiej twierdzy po upadku Konstantynopola w 1453 roku n.e. Zwłaszcza po tym, jak stał się siedzibą kalifatu osmańskiego w 1517 roku. W 1923 roku, po tureckiej wojnie o niepodległość, Ankara zastąpiła miasto stolicą nowo powstałej Republiki Turcji. W 1930 roku nazwa miasta została oficjalnie zmieniona na Stambuł, tureckie tłumaczenie greckiej nazwy używanej od XI wieku do potocznego odnoszenia się do miasta. Ponad 13,4 miliona zagranicznych turystów przybyło do Stambułu w 2018 roku, osiem lat po tym, jak został ogłoszony Europejską Stolicą Kultury, co czyni go ósmym najczęściej odwiedzanym miastem na świecie. Stambuł jest domem dla kilku obiektów światowego dziedzictwa UNESCO i jest siedzibą wielu tureckich firm, które odpowiadają za ponad trzydzieści procent gospodarki kraju. Zwiedzanie miasta rozpoczeliśmy od rzymskiego Hipodromu, który mógł pomieścić 100 tys. widzów i gdzie odbywały się wyścigi kwadryg oraz antyczne przedstawienia. Po pierwotnym Hipodromie pozostały dzisiaj: kolumna Konstantyna, kolumna wężowa i egipski obelisk. Plac Sultanahmet lub Hipodrom Konstantynopola to plac w Stambule w Turcji. Wcześniej był to cyrk będący sportowym i towarzyskim centrum Konstantynopola, stolicy Cesarstwa Bizantyjskiego. Słowo hipodrom pochodzi od greckich hipopotamów (ἵππος), konia i dromos (δρόμος), ścieżki lub drogi. Z tego powodu po turecku jest czasami nazywany Atmeydanı („Plac Konia”). Wyścigi konne i wyścigi rydwanów były popularnymi rozrywkami w starożytnym świecie, a hipodromy były wspólną cechą greckich miast w epoce hellenistycznej, rzymskiej i bizantyjskiej. Następnie zwiedziliśmy Błękitny Meczet z 6 minaretami i 260 witrażami. Budowę meczetu rozpoczął w 1609 roku, w towarzystwie urzędników państwowych, sułtan Ahmed I (wówczas 19-letni), którego ambicją było stworzyć budowlę wspanialszą od stojącej w pobliżu Hagii Sofii. Jedna z legend głosi, że młody sułtan wybudował meczet, ponieważ chciał uzyskać przebaczenie Allaha za złe prowadzenie się w młodości. Budowa trwała do 1616 roku. Zgodnie ze swoim zwyczajem pracował on aż do zmęczenia. Nalegał, aby w środku było wszystko co najlepsze, rozkazał garncarzom z Izniku wytwarzanie płytek tylko na cele tej budowli, co skutkowało znacznym osłabieniem manufaktur. Projektantem nowej świątyni, która miała stać się najważniejszym meczetem imperium osmańskiego, był Sedefkâr Mehmet Ağa, uczeń Sinana.

O wadze świątyni świadczyło również jej położenie – bezpośrednio przy Pałacu Topkapı. Swego znaczenia nie stracił on nawet po tym, gdy siedzibę sułtana przeniesiono do Pałacu Dolmabahçe. Przez cały okres istnienia monarchii osmańskiej rolę świątyni imperialnej dzielił z nieco starszym Meczetem Sulejmana.

Do meczetu dołączono kompleks innych budynków: medresę, hale handlowe, szkołę, jadłodajnie dla ubogich, szpital, mauzoleum, fontannę oraz karawanseraj.

Kolejnym punktem zwiedzania była oczywiście Hagia Sophia – obecnie meczet w Stambule, a w przeszłości kolejno świątynia chrześcijańska, meczet i muzeum. Uważana za najważniejsze dzieło architektury bizantyńskiej. Pierwotny budynek powstał jako kościół Mądrości Bożej (zwany też Wielkim Kościołem). Była świątynią najwyższej rangi w Cesarstwie Bizantyńskim, katedra patriarsza oraz miejsce modłów i koronacji cesarzy bizantyńskich, na przestrzeni wieków niedościgniony wzór świątyni doskonałej i niemal symbol Kościoła bizantyńskiego. Ufundowana przez Justyniana I Wielkiego, w obecnym kształcie powstawała w okresie od 23 lutego 532 do 27 grudnia 537. Po zdobyciu Konstantynopola przez Turków w 1453 została zamieniona na meczet (wtedy dobudowano minarety). Świątynię miał przyćmić wybudowany w XVII wieku Błękitny Meczet. Od 1934 do lipca 2020 świątynia pełniła rolę muzeum. Po decyzji sądu administracyjnego Turcji unieważniającego dekret z 1934 i decyzji prezydenta Recepa Tayyipa Erdoğana została ponownie zamieniona w meczet Następnym, punktem zwiedzania był kompleks pałacowy Topkapi, który od XV do XIX w. był siedzibą sułtanów. Pałac Topkapi lub Seraglio to duże muzeum we wschodniej części dzielnicy Fatih w Stambule w Turcji. Od lat 60. XIV wieku do ukończenia Pałacu Dolmabahçe w 1856 roku służył jako centrum administracyjne Imperium Osmańskiego i był główną rezydencją jego sułtanów do XVII wieku. Budowa, zlecona przez sułtana Mehmeda Zdobywcę, rozpoczęła się w 1459 roku, sześć lat po zdobyciu Konstantynopola. Topkapı był pierwotnie nazywany „Nowym Pałacem”, aby odróżnić go od Starego Pałacu na Placu Beyazıt. W XIX wieku nadano jej nazwę Topkapı, co oznacza Bramę Działową. Kompleks rozrastał się na przestrzeni wieków, z gruntownymi remontami po trzęsieniu ziemi w 1509 roku i pożarze w 1665 roku. Zespół pałacowy składa się z czterech głównych dziedzińców i wielu mniejszych budynków. W haremie mieszkały członkinie rodziny sułtana, a czołowi urzędnicy państwowi, w tym wielki wezyr, odbywali zebrania w budynku Rady Cesarskiej. Po XVII wieku Topkapı stopniowo traciło na znaczeniu. Sułtani tego okresu woleli spędzać więcej czasu w swoich nowych pałacach nad Bosforem. W 1856 sułtan Abdulmejid postanowił przenieść dwór do nowo wybudowanego Pałacu Dolmabahçe. Topkapı zachowało niektóre ze swoich funkcji, w tym skarbiec cesarski, bibliotekę i mennicę. Po zakończeniu Imperium Osmańskiego w 1923 r. dekret rządowy z 3 kwietnia 1924 r. przekształcił Topkapi w muzeum. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki zarządza obecnie Muzeum Pałacowym Topkapi. Kompleks pałacowy ma setki pokoi i komnat, ale tylko najważniejsze są dostępne dla publiczności, w tym osmański harem cesarski i skarbiec, zwany hazine, gdzie wystawiony jest diament Spoonmaker i sztylet Topkapi. Kolekcja muzealna obejmuje również odzież, broń, zbroję, zbroje, miniatury, relikwie religijne i iluminowane rękopisy, takie jak rękopis Topkapi. Kompleks strzegą urzędnicy ministerstwa oraz uzbrojeni strażnicy tureckiego wojska. Pałac Topkapı stanowi część Historycznych Obszarów Stambułu, grupy miejsc w Stambule, które UNESCO wpisało na Listę Światowego Dziedzictwa w 1985 roku

Na zakończenie dnia odbyłem rejs statkiem po cieśninie Bosfor (płatny dodatkowo ok. 26 EUR)

Obiadokolacja i nocleg w hotelu w Stambule. Trasa tego dnia liczyła ok. 450 km.

Dzień 5

Po wczesnym śniadaniu w dniu 9 lipca 2017 wyjazd w kierunku Kapadocji. Kapadocja to region historyczny w środkowej Anatolii, głównie w prowincjach Nevşehir, Kayseri, Aksaray, Kırşehir, Sivas i Niğde w Turcji. Według Herodota, w czasie Rewolty Jońskiej (499 pne), Kapadocjanie zajmowali region od góry Taurus do okolic Euxine (Morze Czarne). W tym sensie Kapadocja była ograniczona od południa łańcuchem gór Taurus, które oddzielają ją od Cylicji, na wschodzie z górnym Eufratem, na północy z Pontem, a na zachodzie z Likaonią i wschodnią Galacją. Nazwa ta, tradycyjnie używana w źródłach chrześcijańskich na przestrzeni dziejów, jest nadal używana jako międzynarodowa koncepcja turystyczna określająca region wyjątkowych cudów natury, w szczególności charakteryzujący się kominami z bajki oraz unikalnym dziedzictwem historycznym i kulturowym. Po drodze planowane były postoje na zrobienie zdjęć panoramy Kapadocji i m.in. w Tuz Golu tj. słonym jeziorze. Jezioro Tuz było drugim co do wielkości jeziorem w Turcji o powierzchni 1665 km2 i jednym z największych jezior hipersłonych na świecie. Znajduje się w Centralnej Anatolii, 105 km na północny wschód od Konyi, 150 km na południowy wschód od Ankary i 57 km na północny zachód od Aksaray. W ostatnich latach jezioro Tuz stało się popularnym miejscem dla turystów. Jednak w październiku 2021 roku jezioro Tuz całkowicie wyschło. W stolicy Turcji w Ankarze zwiedziliśmy Mauzoleum Ataturka. Anıtkabir to mauzoleum Mustafy Kemala Atatürka, przywódcy tureckiej wojny o niepodległość oraz założyciela i pierwszego prezydenta Republiki Turcji. Został zaprojektowany przez architektów profesora Emina Onata i docenta Ahmeta Orhana Ardę, których propozycja pokonała 48 innych zgłoszeń z kilku krajów w konkursie ogłoszonym przez rząd turecki w 1941 roku na pomnik Atatürka. Miejsce to jest również miejscem ostatniego spoczynku İsmeta İnönü, drugiego prezydenta Turcji, który został tam pochowany po śmierci w 1973 roku. Jego grób stoi naprzeciwko Mauzoleum Atatürka, po przeciwnej stronie placu ceremonialnego. Mauzoleum zostało przedstawione na różnych tureckich banknotach w latach 1966–1987 i 1997–2009 i zostało włączone do listy 50 osiągnięć inżynierii lądowej w Turcji Tureckiej Izby Inżynierów Budownictwa, listy niezwykłych projektów inżynieryjnych zrealizowanych w ciągu pierwszych 50 lat historii tej izby. Następnie grupa udała się na obiadokolację i nocleg do hotelu na terenie Kapadocji. Trasa tego dnia liczyła ok. 900 km.

Dzień 6

Przed śniadaniem w dniu 10 lipca 2017 dla chętnych była możliwość lotu balonem nad Kapadocją a po śniadaniu zwiedzanie niesamowitych formacji skalnych, podziemnych miast i kościołów, z których słynie Kapadocja. Zobaczyliśmy zespół świątyń w skansenie Göreme wpisanych na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO. Göreme to wioska licząca około 2000 osób w prowincji Nevşehir w środkowej Anatolii. Jest dobrze znany ze swoich „bajecznych kominów”, formacji skalnych, z których wiele zostało wydrążonych w średniowieczu, tworząc domy, kościoły i „podziemne miasta”. Göreme był wcześniej znany jako Korama, Matiana, Macan i Avcilar. Göreme leży w samym sercu sieci dolin wypełnionych zadziwiającymi formacjami skalnymi. Posiada również największą liczbę malowanych kościołów w Kapadocji. Kiedy pobliska dolina Göreme została wyznaczona na najważniejsze centrum turystyczne Kapadocji, nazwę wioski zmieniono na Göreme ze względów praktycznych. Niegdyś rolnicza osada, nowoczesne Göreme jest najbardziej znane z kwitnącego przemysłu turystycznego, w szczególności z lotów balonem na ogrzane powietrze i wielu butikowych hoteli stworzonych ze starych domów jaskiniowych. Wioska znajduje się na terenie Parku Narodowego Göreme, który został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1985 roku.

Zwiedziliśmy kompleks Pasabagi, gdzie mnisi żyli w odosobnieniu w celach wydrążonych w skałach. Następnie przerwa na zrobienie zdjęć przy naturalnej „twierdzy” z wulkanicznego tufu w Uchisar, spod stóp której rozciąga się imponujący widok na niezwykłe formacje skalne w okolicy.

Po południu wizyta w podziemnym mieście Kaymakli, zbudowanym na ośmiu różnych poziomach, zamieszkiwanym niegdyś przez ok. 10 tys. wczesnych chrześcijan, którzy mimo niekorzystnych warunków, zdołali zbudować znakomicie zorganizowane podziemne miasto.

Następnie czas na zakupy oryginalnej biżuterii z onyksu, wyrobów skórzanych oraz tureckich słodkości. Powrót do hotelu na obiadokolację. Po obiadokolacji dla odbył się pokaz wirujących derwiszy (płatny dodatkowo ok. 16 EUR).

Trasa tego dnia wyniosła ok. 250 km.

Dzień 7

Rano, 11 lipca 2017 tego dnia dla chętnych odbył się offroad jeepami w Kapadocji o wschodzie słońca w cena ok. 55 EUR. Po śniadaniu przejazd w kierunku południowym przez fascynujący teren Kapadocji do Konyi – „ojczyzny Mevlany” – założyciela zakonu tańczących derwiszy. Zwiedzanie Mevlana Tekkesi, czyli kompleksu budynków należących do zakonu tych islamskich mistyków, którzy dążą do zjednoczenia z Bogiem poprzez ekstatyczny taniec. Muzeum Mevlâna w Konyi w Turcji rozpoczęło życie jako loża derwiszów (tekke) zakonu Mevlevi, lepiej znanego jako wirujący derwisze. Mieści się w nim mauzoleum Jalala ad-Din Muhammada Rumi (turecki: Celaleddin-i Rumi), perskiego mistyka sufickiego. Sułtan 'Ala’ al-Din Kayqubad, sułtan seldżucki, który zaprosił Mevlânę do Konyi, oddał swój ogród różany jako miejsce pochówku dla ojca Rumiego, Baha’ud-Din Walada, który zmarł 12 stycznia 1231 roku. Kiedy Mevlâna zmarł 17 W grudniu 1273 został pochowany obok ojca. Następca Mevlâny, Hüsamettin Çelebi, postanowił wybudować mauzoleum (Kubbe-i-Hadra) nad grobem swego pana. Budowa Seldżuków, pod przewodnictwem architekta Badra al-Din Tabrizi, została ukończona w 1274 roku. Koszty budowy pokryła Gurju Khatun, żona seldżuckiego emira Suleimana Pervâne’a i emira Alameddina Kaysera. Cylindryczny bęben kopuły pierwotnie spoczywał na czterech filarach. Kopuła pokryta jest turkusowymi płytkami. Do pierwotnego kompleksu dobudowano dodatkowe sekcje do 1854 roku. Selimoğlu Abdülvahit ozdobił wnętrze i wyrzeźbił drewno na katafalki.

Dekret wydany przez Atatürka w dniu 6 kwietnia 1926 r. nakazał przekształcenie mauzoleum i loży derwiszów (dergah) w muzeum, które należycie otwarto 2 marca 1927 roku. W 1954 roku oficjalnie przemianowano je na Muzeum Mevlâna. Główna brama (Devisan Kapısı) muzeum prowadzi na wyłożony marmurem dziedziniec. Po prawej stronie znajduje się kuchnia derwiszów (matba) oraz grób Hurrema Paszy, wybudowany za panowania Sulejmana Wspaniałego. Po lewej stronie znajduje się 17 cel dla derwiszów, wybudowanych za panowania Murada III, każda z nich przykryta małą kopułą. Kuchnia służyła również do edukacji derwiszów i nauki wykonywania słynnego rytuału wirowania sema. Adirvan (fontanna ablucji) pośrodku dziedzińca został zbudowany za panowania sułtana Yavuz Selima.

Sala Rytualna (Semahane) została zbudowana za panowania sułtana Sulejmana Wspaniałego w tym samym czasie, co przylegający do niej mały meczet. W sali tej derwisze wykonywali Sema, rytualny taniec wirowy, wykonywany w rytm instrumentów muzycznych, takich jak kemence (małe skrzypce z trzema strunami), kemane (większe skrzypce), halile (mały talerz). ), mlecz (rodzaj tamburynu), kudüm (bęben), rebab (gitara) i ney (flet), na których niegdyś sam Mevlâna grał. Przykłady tych instrumentów są wystawione w tym pokoju, wraz z XVIII-wiecznym dywanikiem modlitewnym Kirşehir, ubraniami derwiszów (w tym Mevlâna) i czterema kryształowymi lampami meczetu (XVI w., okres egipskich Mameluków). W tej sali znajduje się również rzadki Divan-i-Kebir (zbiór poezji lirycznej) z 1366 roku oraz dwa wspaniałe okazy Masnavis (księgi poetyckie napisane przez Mevlânę) z 1278 i 1371 roku.

Sarkofag Mevlany znajduje się pod turkusową kopułą (Kibab’ulaktab), która jest symbolem miasta, a pod nią znajduje się rzeczywista komora grobowa. Pokryta jest brokatem wyhaftowanym złotem z wersetami z Koranu. Ta i wszystkie inne okładki były darem sułtana Abdula Hamida II w 1894 roku. Obok sarkofagu Mevlâny znajduje się kilka innych, w tym sarkofagi jego ojca Bahaeddina Veleda i syna sułtana Veleda. Drewniany sarkofag w Mevlâna, pochodzący z XII wieku, jest arcydziełem seldżuckiej rzeźby w drewnie. Srebrna krata oddzielająca sarkofagi od głównej sali została zbudowana przez Ilyasa w 1579 roku. Brama Grobowa (Türbe Kapisi) prowadzi do mauzoleum i małego meczetu. Jej dwoje drzwi ozdobione jest motywami seldżuckimi i perskim tekstem z Mollah Abdurrahman Cami z 1492 roku. Prowadzi do małego pokoju Tilavet (śpiewowego) (Tilavet Odası), który jest ozdobiony rzadką kaligrafią osmańską w sülüs, nesih i talik style. W tej sali Koran był recytowany i śpiewany bez przerwy, zanim mauzoleum zostało przekształcone w muzeum. Srebrne drzwi prowadzą z pokoju Tilavet do mauzoleum. Według inskrypcji na drzwiach wykonał je syn Mehmeda III w 1599 roku. Po lewej stronie sześć trumien ustawionych w rzędach po trzy; należały do derwiszów (Horasan erler), którzy przybyli do Konyi z Mevlâną i jego rodziną z Belch. Naprzeciw nich na podwyższeniu pod dwiema kopułami stoją cenotafy należące do potomków rodu Mevlâna (jego żony i dzieci) oraz niektórych wysokich rangą członków zakonu Mevlevi

Sąsiedni mały meczet (masjid) jest obecnie używany do wystawiania kolekcji starych iluminowanych Koranów i cennych dywaników modlitewnych. Pudełko (ozdobione masą perłową, jak się uważa, zawiera Świętą Brodę Mahometa (Sakal-i Ṣerif). Po drodze było jeszcze wstąpienie do Aksaray, aby zobaczyć Sultanhani Kervansarayi czyli Stację dla Karawan z 1229 roku. Muszę dodać jeszcze, że gdy po drodze całą grupa zatrzymała się na posiłek w przydrożnej restauracji odkryłem, że powyżej tej jadłodajni były jaskinie. Zapytałem jak długo będzie postój. Gdy usłyszałem, że ok. 1 godziny oddaliłem się i udałem się do wejścia na pobliskim wzgórzu. Okazało się, że było to miejsce zwane Tinaztepe Caves czyli Jaskinie Tinaztepe. Jaskinie Tınaztepe zostały odkryte w 1968 roku przez francuskiego naukowca Michela Bakalowicza, który przeprowadził badania medyczne jaskiń i stwierdził, że jest to naturalne środowisko leczenia choroby astmy. Jaskinia ta jest trzecią najdłuższą na świecie i najdłuższą w Turcji na 22 km. Trasa ogólnodostępna ma około 1,5 km długości i ma dobre widoki na wspaniałe jeziora. Zwiedziłem tę jaskinię w tempie amerykańskim i udało mi się wrócić, ale autobus kilka minut czekał na mnie. Gdy opowiedziałem gdzie byłem, wielu żałowało, ze skusili się na picie piwa zamiast zwiedzić te wspaniałe jaskinie. Odwiedził je kiedyś również słynny Jacques-Yves Cousteau.

Następnie autobus z całą grupą udał się do Antalyi do hotelu na nocleg. Tego dnia trasa wyniosła ok. 500 km.

Dzień 8

Nastepnego dnia tj. 12 lipca 2017 czyli w Dniu 8-mym wycieczka po śniadaniu i wykwaterowanie z hotelu została zakończona transferem na lotnisko odległe o 22 km i podróż samolotem do Polski.

Cała trasa po Turcji wyniosła ok. 3350 km.

Na zakończenie muszę podkreślić, że przygotowanie tej wycieczki objazdowej przez firmę Rainbow było wspaniałe, dlatego też zachęcam do korzystania z usług tej firmy.

Pragnę też dodać w uzupełnieniu, że aby żadne informacje dot. odwiedzanych miejsc i planu wycieczki nie umknęły, to w artykule podparłem się również szczegółowym planem wycieczki dołączonej do dokumentu umowy kupna i rachunku sprzedaży przez firmę Rainbow tej wycieczki a także korzystałem z folderów, które zawsze skrzętnie zbieram po drodze a także z Wikipedii aby ewentualnie wzbogacić informacje o odwiedzanych miejscach. Jednocześnie polecam tego typu wyprawę.