PACYFIKACJA GALICJI 1930 – CZY OUN WYGRAŁA JUŻ WTEDY?

Pacyfikacja Galicji z 1930 roku jest często przedstawiana jako dowód polskiej nienawiści do Ukraińców. Tyle że z tej opowieści bardzo często znika najważniejszy element – fala terrorystycznych działań OUN: podpalenia, sabotaże i prowokacje wymierzone w państwo polskie.

REKLAMA

Polska miała pełne prawo, a nawet obowiązek, odpowiedzieć na terroryzm. Nie można mieć pretensji do państwa, że broni swoich obywateli i porządku publicznego.

Moim zdaniem problem tkwił gdzie indziej. Zamiast skoncentrować się na sprawcach, zastosowano odpowiedzialność zbiorową. Ucierpiało wielu ludzi, którzy nie mieli nic wspólnego z działalnością OUN.

I właśnie na to liczyli ukraińscy nacjonaliści.

Ich celem było nie tylko przeprowadzanie zamachów, ale również sprowokowanie polskich władz do działań, które odwrócą ukraińską ludność od II Rzeczypospolitej i ułatwią radykalizację społeczeństwa. Niestety, w znacznym stopniu ten plan się powiódł.

Dlatego uważam, że pacyfikacja Galicji była przede wszystkim politycznym błędem, a nie błędem dlatego, że walczono z terroryzmem. Błędem było to, w jaki sposób z nim walczono. W efekcie Polska nieświadomie pomogła OUN osiągnąć jeden z jej strategicznych celów.

To jest moja ocena tej historii. Chętnie poznam Wasze zdanie.

Czy zgadzacie się z tezą, że największym zwycięstwem OUN w 1930 roku było sprowokowanie polskich władz do reakcji, która przyniosła nacjonalistom polityczne korzyści?

O autorze: Klaudiusz Wesołek

Polski prawnik, dziennikarz, felietonista i były działacz opozycji antykomunistycznej. Urodzony w 1968 roku w Gdańsku, dojrzewał w cieniu schyłkowego PRL-u, w czasach, gdy bunt wymagał odwagi większej niż dziś można sobie wyobrazić. Już jako licealista związał się z Federacją Młodzieży Walczącej i Ruchem „Wolność i Pokój”, współorganizując happeningi, manifestacje i akcje solidarnościowe, kolportując podziemne wydawnictwa oraz wspierając strajkujących robotników Stoczni Gdańskiej podczas wydarzeń roku 1988. Za działalność opozycyjną był wielokrotnie zatrzymywany, represjonowany i inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego oraz studiów z zakresu ochrony środowiska i prawa międzynarodowego w Bratysławie i Seattle. Pracował m.in. dla administracji państwowej i instytucji publicznych, jednak przez całe życie pozostawał przede wszystkim człowiekiem niezależnym — wiernym ideałom wolności, obywatelskiego nieposłuszeństwa i prawa do własnego głosu. Jako autor łączy historyczną refleksję z ironią, humorem i pamięcią o świecie pogranicza kultur. Jest autorem powieści „Przygody Heli. Saga Wojenna i Powojenna” oraz „Wańka z Doliny Pulwy”, a także opowiadań z cyklu „Wszak i Kloc”, w których groteska miesza się z polityczną satyrą i słowiańskim klimatem. Publikuje również felietony kresowe oraz artykuły poświęcone historii i współczesnym interpretacjom idei Międzymorza — widzianego nie tylko jako projekt polityczny, ale także jako wspólnota pamięci, kultur i doświadczeń Europy Środkowo-Wschodniej. Odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.