Super wiadomość, wreszcie po 101 latach Wadowice mają następny, czyli drugi banknot. Od 21 listopada trwała internetowa sprzedaż pamiątkowego banknotu „0” euro z wizerunkiem młodego Karola Wojtyły prowadzona przez Muzeum Miejskie w Wadowicach. Sprzedaż bezpośrednia natomiast od 8 grudnia 2020 roku. Ten rok jest bogaty w tego typu wydawnictwa, gdyż Mennica wybiła specjalne monety z okazji 100 rocznicy urodzin Świętego Jana Pawła II.

REKLAMA

W 2019 roku na 100-lecie pierwszego banknotu Wadowic miałem nadzieję, ze zostanie wydany następny banknot tym razem jakiś pamiątkowy.  Pragnę przypomnieć, że w dniu 11 czerwca 2015 roku zwróciłem się pismem do byłego burmistrza Mateusza Klinowskiego,  dotyczącym moich propozycji i pomysłów promocji naszego miasta Wadowice w związku ze zbliżającymi się wtedy Światowymi Dniami Młodzieży oraz wizytą Papieża Franciszka jak również zbliżającym się 690 – leciem Wadowic. Moje propozycje obejmowały promocję poprzez wyemitowanie banknotów miejskich – bonów miejskich, z podobiznami i zdjęciami różnych najważniejszych budowli związanych z historią Wadowic jak również z podobiznami ważnych osobistości urodzonych lub mających zasługi w naszym mieście. Niestety na pismo skierowane do ówczesnego Burmistrza Mateusza Klinowskiego nie otrzymałem żadnej odpowiedzi, chociaż w dniu 7 lipca 2015 roku omówiłem te propozycje z V-ce Burmistrz Ewą Całus. Zwróciłem się z tymi propozycjami i pomysłami rok przed Światowymi Dniami Młodzieży i nigdy nie otrzymałem odpowiedzi na to pismo. Wielka szkoda. ponieważ była bardzo fajna okazja do promocji Naszego Miasta, a także frajdy dla kolekcjonerów z całego świata, oraz oczywiście wpływów do kasy miejskiej. Widoczne była to taka polityka urzędującego wtedy burmistrza (czytaj więcej).

Poniżej dla przypomnienia mój  artykuł „Wadowickie numizmaty”, który ukazał się w Almanachu Kulturalnym „Nadskawie” wydanym 1984 roku (str. 35-36)

„W okresie I Wojny Światowej na terenie Polski istniały systemy pieniężne trzech państw zaborczych. W Galicji obiegową walutą była korona, a jej setną częścią halerz. Austriacka korona była walutą stabilną, wartościową, a przez to „wymienialną”, składała się bowiem głównie z monet złotych, srebrnych a także drobnych halerzy wykonanych z miedzi. W obiegu znajdowały się również banknoty o nominale od 1 do 1,000 koron.

Z chwilą wybuchu wojny waluty bite ze szlachetnych kruszców zostały ze zrozumiałych względów poukrywane przez ich właścicieli. Również banki przytrzymały w szczególności monety złote. Spowodowało to natychmiast chaos w handlu w pierwszych dniach wojny, szczególnie w Galicji Wschodniej zajętej przez wojska rosyjskie. Pierwszym miastem, które przeżyło kryzys był Lwów.

W dniu 11 września 1914 roku Zarząd Miejski Lwowa zmuszony był wypuścić emisję bonów jedno koronowych.  Od tego czasu zaczęły pojawiać się coraz to nowe waluty lokalne o takich nazwach jak: bony, bilety, przekazy – opiewające głównie na walutę koronową (oczywiście w zaborze pruskim – marki, a w rosyjskim – ruble, należy podkreślić , że historia pieniędzy zastępczych jest bardzo stara, ale o tym można przeczytać na różnych stronach internetowych).

Należy zaznaczyć, że w niektórych regionach Polski władze okupacyjne wprowadzały swoją walutę o korzystnym dla zaborcy kursie.

W połowie 1919 roku, już w odrodzonym państwie polskim, zaistniała i w Wadowicach konieczność wydania lokalnego pieniądza. Zresztą nie tylko w Wadowicach, ale także w pobliskim Księstwie Cieszyńskim, w Bielsku, Krakowie itd.

W dniu 4 czerwca 1919 roku Magistrat miasta Wadowice emituje „Asygnatę Kasową” na 1 koronę, przyjmując jednocześnie odpowiedzialność jej wymiany na przyszłą walutę państwową. Powyższy banknot jest dwustronny, o wymiarach 106 mm x 66 mm, drukowany na papierze zeszytowym w linie o odstępach 4 mm. Tłem jest kolor różowy, napis w kolorze brązowym, a cały druk wykonano w oficynie Franciszka Foltyna w Wadowicach. Na stronie głównej, w centralnej części znajduje się herb Wadowic pomiędzy dwoma cyframi arabskimi „1”. Nad herbem napis – „Królewskie Wolne Miasto Wadowice”. O zaszczytnej tej nazwie wspomniał w czasie pamiętnej wizyty w 1979 roku Pierwszy Wadowiczanin. Na rewersie w górnych rogach znajdują się podane jak wyżej cyfry „1” oraz nazwa banknotu i miasta, a poniżej informacje wydawcy oraz data emisji faksymile podpisu – Dr Władysław Wodziński.

Doktor nauk prawniczych Wodziński znany wadowicki adwokat, cieszący się dużym zaufaniem wadowiczan, został w owym burzliwym okresie wybrany burmistrzem miasta.

Wadowickie asygnaty kursowały prawdopodobnie do końca 1919 roku, ponieważ od 24 grudnia tegoż roku korona austriacka przestała być środkiem płatniczym w Małopolsce.

Równolegle Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa ówczesny bank państwowy , emitowała (17 czerwca i 23 czerwca 1919 roku) drobne banknoty 1 i 5 marek polskich, nasycając nimi rynek.

Obecnie w Wadowicach znane są nieliczne egzemplarze w/w banknotu. Z dostępnych nam źródeł i przekazów nie jest wiadoma wielkość emisji, czas obiegu. Natomiast jest obecnie bardzo rzadkim banknotem szczególnie w idealnym stanie zachowania.

Drugą, numizmatyczną osobliwością są „monety” tj. żetony Spółdzielni Żołnierskiej 12 Pułku Piechoty Ziemi Wadowickiej. Wykonane z aluminium w nie znanej nam mennicy, były w obiegu w latach trzydziestych na terenie działania w/w spółdzielni. Na stronie głównej monety w górnej części widnieje napis – Spółdzielnia 12 PP, w dolnej napis Wadowice. Natomisat na odwrocie cyfra arabska wartości w otoczeniu liści laurowych. Obecnie znamy egzemplarze tych żetonów o nominale 10, 20, 50 groszy oraz 1 złoty. Nie znamy wielkości i dokładnej daty emisji.

Warto przypomnieć, że pierwsze wzmianki o pieniądzach zastępczych pochodzą z XVI wieku a następne z burzliwego okresu rewolucji francuskiej.

W Polsce natomiast pieniądz zastępczy pojawił się pod koniec XVIII wieku w dobrach Białaczowskich i stał się popularny pod nazwą „pieniędzy dominalnych” bądź też „bonów ziemskich”

W późniejszym okresie, szczególnie w czasach wojen oraz inflacji pojawiły się one coraz częściej. Najwięcej emitowano ich w latach 1914-1924 na terenie Austrii i Niemiec. Szacunkowo liczbę pieniędzy i monet zastępczych na ok. 150 do 200 tysięcy emisji.”

P.S. Do tego tekstu można by dodać również, że Drukarnia Foltyna używała swoich bonów, PSS w Wadowicach w 2012 roku wydawał bony towarowe lub też o fajnych żetonach „Zaczarowanej Dorożki” w Wadowicach o nominale 1 Fiakir.