Hylata i klątwa spod Diabelskiej Łąki niedźwiedzi

Przyroda budziła się do życia. Młoda kobieta czuła, że nadszedł czas rozwiązania. Była sama — męża zbójcy zabili krótko po ślubie. Do chaty przybyły dwie baby, co niejedno nowe życie na świat przyjęły.
Po chwili rozległ się krzyk.
— To potwór… Urodziłaś potwora!
Dziewczynka miała ogromne, wyłupiaste oczy, nieproporcjonalnie długie kończyny i wielki guz na plecach.
— Czart musiał na ciebie urok rzucić, gdy zbierałaś zioła na Diabelskiej Łące — rzekła jedna z kobiet.
Kobieta tylko kiwnęła głową. Nikt nie miał prawa tam chodzić. Kto się zapuścił, nie wracał wcale albo zostawał kaleką.
— Musiałam… musiałam… — szeptała ledwo żywa. — Męża chciałam z ran uleczyć…
Zapadła w ciemność. Zemdlała.
— Dziecka trza się pozbyć jak najszybciej. To diabelskie nasienie. Gdy się obudzi, powiemy, że pomarło.
Jak postanowiły, tak też uczyniły. Wyniosły dziecko na leśną polanę i porzuciły je na pastwę losu.
Niedźwiedzica, co dopiero z gawry wyszła, natknęła się na zawiniątko. Wzięła je w zęby i zaniosła do legowiska. Czekały tam na nią dwa maluchy. Dziewczynka zaczęła płakać. Po chwili cała trójka ssała ciepłe mleko.
Mijały dni, tygodnie, miesiące i lata. Dziewczyna poznała mowę niedźwiedzi. Dostała imię Hylata — w języku jej nowej rodziny znaczyło to „Ta, co pełza”.
Gdy dorosła, niedźwiedzica opowiedziała jej, jak się tu znalazła i dlaczego tak wygląda. Hylata często z ukrycia podglądała ludzi. Chciała być taka jak oni, lecz potrafiła chodzić jedynie tak, jak jej przybrana rodzina.
— Jest rada — rzekła niedźwiedzica. — Trzeba złego biesa pokonać. Trzy dni drogi stąd mieszka ktoś, kto ci pomoże. Musisz iść, twój czas nadszedł. Pamiętaj, mieszkają tu twoje siostry i bracia. W razie potrzeby zawsze możesz liczyć na ich pomoc.
Ruszyła Hylata przed siebie, aż dotarła do miejsca, gdzie mieszkała szeptucha.
— Wiele lat czekam na ciebie — rzekła stara kobieta. — Złego, co krzywdę ludziom wyrządza, trzeba wreszcie poskromić. Stare księgi mówią, że dokonać tego może dziewczyna wychowana przez niedźwiedzie. Bies mieszka u podnóża góry, gdzie źródło bije. Trzeba nazbierać drzew, wejście zatarasować i ogień rozpalić. Skały pękną od gorąca i na zawsze zło uziemią.
— Jak mam tego dokonać? Zajmie mi to wiele dni…
Szeptucha uśmiechnęła się.
— Możesz liczyć na pomoc. Tu masz krzesiwo. Nim rozpalisz ogień.
Hylata wyszła przed ziemiankę i wydała z siebie potężny skowyt. Po chwili z każdej strony lasu dał się słyszeć szelest. Jak okiem sięgnąć, wszędzie roiło się od niedźwiedzi. Każdy niósł naręcze chrustu. W okamgnieniu wejście do pieczary zostało zasypane drewnem. Stos zapłonął.
Z wnętrza rozległ się przeraźliwy krzyk. Po chwili rozgrzane skały pękły i runęły, na zawsze tarasując wejście.
Gdy zgasła ostatnia iskra, Hylata poczuła, że dzieje się z nią coś dziwnego. Stała jak człowiek. Nie czuła już ciężaru na plecach. Dłonie i stopy miała delikatne.
Obok stała szeptucha.
— Klątwa zdjęta. Bies pokonany. Idź i przejrzyj się w potoku.
Z lustra wody spojrzała na Hylatę zupełnie inna postać.
— To nie mogę być ja…
Z koszmarnego potwora stała się nad wyraz urodziwą panną.
Hylata zapragnęła wrócić i jak najszybciej odnaleźć matkę. Towarzyszył jej prawdziwy orszak — siostry i bracia, z którymi dorastała, szli z nią aż do wsi, by zapewnić jej bezpieczeństwo.
Gdy zbliżali się do osady, ludzie pozamykali się w domach, myśląc, że to inwazja niedźwiedzi. Hylata ruszyła w stronę małej lepianki. Matka stała przy kuchni. Rozpoznała ją od razu.
Radości było co niemiara.
Gdy mieszkańcy dowiedzieli się, co się wydarzyło, postanowili podziękować niedźwiedziom i dziewczynie. Wieś wyprawiła ucztę, na którą przybyła leśna brać z całej okolicy. Nie zabrakło też niedźwiedzicy, która ocaliła Hylatę — dla niej przyniesiono antałek lipowego miodu.
Mieszkańcy pobudowali nową chałupę, do której wprowadziły się kobiety. Niedługo potem odbyło się wesele, a znów przybyła na nie leśna brać.
Aby pamięć o tym nie poszła w zapomnienie, postanowiono potok przepływający przez wieś nazwać imieniem dziewczyny. Wodospad, który tworzy ten magiczny zakątek bieszczadzkiej krainy, zwie się dziś Szepit. Podobno, gdy dobrze się wsłuchać, szepcze opowieści strudzonym wędrowcom.