…stwierdził w jednej z najlepszych scen „Stulatka, który wyskoczył przez okno i zniknął“ zakochany w piromanii, uwikłany w niezwykłe okoliczności, ciągle żądny przygód, i do końca dumny ze swoich „tajnych“ wywiadowczych misji kurierskich „podwójny agent“ zachodniego wywiadu w czasach zimnej wojny – Allan Karlsson w słynnej szwedzkiej komedii, której akcja i przeżycia jej głównego bohatera, a zwłaszcza jego celne, mimo specyficznego szwedzkiego humoru, ironicznie punktujące sytuację pointy, jak i cała opowieść, bawią nawet nieprzygotowanego widza przez cały film niejednokrotnie do łez.

Opowieści agentów specjalnych o swojej pracy nie zawsze tak właśnie wyglądają, ale jednego możemy zazwyczaj być pewni: nigdy nie opowiedzą nam oni za wiele, i zbyt wiele o faktach dla nich zbyt niebezpiecznych, sytuacjach okrytych klauzulą ścisłej operacyjnej tajności, ale z pewnością będą starali się zilustrować barwnie, i ciekawie, w sposób wielce przekonujący liczne nieważne lub mniej ważne szczegóły swojego niebezpiecznego zajęcia. Bo w rzeczywistości

„ten kto wie – nie mówi a kto mówi ten nie wie”

jak głosi stare powiedzenie sycylijskich mafiozów… Nie oczekujmy więc zbyt wielu wynurzeń o faktach głęboko utajnionych, i dobrze wcześniej, i później na potrzeby bezpieczeństwa zmienianych, jak i prawd o zalegendowanych życiorysach ich sprawców, bo to jest operacyjny element tych działań, i żadne ceniące swoją misję służby nigdy go zbyt szybko nie wyjawią. Odczytywać trzeba je umieć także fachowo, pomiędzy wierszami oficjalnych doniesień medialnych, a i tam są i będą one zawsze bardzo dobrze zakamuflowane.

Nic więc dziwnego że z wielką ciekawością, i szczególną uwagą wysłuchać można dzisiaj niezwykłej opowieści, którą dzieli się z widzami na swoim kanale You Tube dr Edward Kotowski, naukowiec i emerytowany podpułkownik PRL-owskich służb wywiadowczych, wysłannik do Watykanu, i bohater głośnej, wydanej niedawno powieści SZPIEG. NAJSTARSZY ZAWÓD ŚWIATA. Opowieści o życiu, jego obiecującej karierze naukowej, przerwanej z powodu niezwykłego przypadku, który spowodował odkrycie przez niego cennych malowideł ściennych pod źle położonym tynkiem w Oranżerii Pałacu Biskupa Warmińskiego Ignacego Krasickiego, i niezwykłej misji, jaką w związku z zainteresowaniem tym odkryciem przez prasę i środowisko historyków sztuki, zaskakującą, przykrą nagonką zwierzchników w miejsce nagrody, i w końcu utratą pracy oraz perspektyw na jakiejkolwiek dalsze zajęcie, zgodził się następnie wypełnić dla PRL-owskiego wywiadu, (będąc wcześniej specjalnie przeszkolonym i przygotowanym do pracy w tej służbie) poza granicami Polski Ludowej, a w miejscu dla bloku wschodniego szczególnym, bo w Watykanie, w samym sercu wrogiej komunizmowi chrześcijańskiej religii i doktryny. Misji, która przyczyniła się, wedle jego słów, także do wielkich zmian w zakresie oficjalnych relacji Państwo – Kościół w drugiej połowie lat 80-tych, i uregulowaniu stosunków dypomatycznych pomiedzy PRL a Watykanem w roku 1989. Jak sam twierdzi w filmie, ten odkrywczy przypadek z roku 1969 zmienił całkowicie jego życie, i poskutkował wyborem, którego wcześniej nigdy by nawet nie mógł sobie wyobrazić.

Jak mówią o filmie sami jego Autorzy w komentarzu pod wideo:

Film jest środkiem wypowiedzi  ppłka dra Edwarda Kotowskiego, w nawiązaniu do ostatnio wydanej przez niego i Rafała Barnasia  książki  o tytule: SZPIEG. NAJSTARSZY ZAWÓD ŚWIATA /https://ridero.eu/pl/books/szpieg_naj… Książka ta zawiera niemal dokumentalny opis wydarzeń, których Edward Kotowski był świadkiem, czy też uczestnikiem, jako dyplomata i oficer polskiego wywiadu, w czasach wielkiego napięcia międzynarodowego w latach 70. i 80. ubiegłego wieku. W owym czasie, za pontyfikatu Jana Pawła II Stolica Apostolska odgrywała ogromną rolę w procesie stymulowania i moderowania zmian na arenie międzynarodowej, a to głównie dzięki ogromnemu wysiłkowi i autorytetowi polskiego papieża. Wydarzenia te i działania miały ogromne znaczenie dla kwestii odprężenia międzynarodowego, tak w latach pełnionej misji w Rzymie (1979-1983), jak i w okresie późniejszym. Szczególne znaczenie miały one dla idei transformacji ustrojowej nie tylko w odniesieniu do Polski ale i dla krajów ościennych Europy Środkowej i Wschodniej, które przchodziły podobny burzliwy okres w swojej historii, a służby specjalne tych państw odegraly w tym procesie wielką rolę informacyjną i moderacyjną zarazem, o której to roli teraz nie chce się pamiętać. Na tym tle, wypowiedź ppłka dra Edwarda Kotowskiego, zaprezentowana w filmie pokazuje znaczenie i rolę tych slużb – na przykładzie własnej historii życia oraz działalności dyplomatyczno-wywiadowczej, ze szczególnym uwzględnieniem roli wywiadu polskiego. Autor wypowiedzi, korzysta z niniejszej okazji do złożenia podziękowania tym wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tego filmu a YT  do jego upowszechniania.“

Emerytowany podpułkownik dr Edward Kotowski nie kryje także wcale dumy ze swoich wywiadowczych osiągnięć, a będąc  bohaterem niemałego medialnego zamieszania z powodu rzekomo sensacyjnych ustaleń, które ujawniono w mediach w roku 2009, naświetlających (lub dekonspirujących) niejako jego działalność szpiegowską, o czym opowiada tutaj pod koniec filmu, stara się obszernie wyjaśnić przyczyny wszelkich niesłusznych według niego doniesień z tamtych lat, i tłumaczy, na czym polegał błąd tych, którzy wówczas chcieli tę sensację wywołać i nagłośnić. Jest to także bodaj najciekawszy, kulminacyjny moment tego uzupełniającego książkę materiału.

Zapraszamy Państwa na film Jacka Taszyka, powstały dzięki materiałom filmowym z archiwum Rafala Barnasia, ze świetną ilustracyjną muzyką Konstancji Kochaniec.

Gdy stuletni i ciągle nieprzewidywalny agent Allan Karlsson zeskakuje z okna, i znikna, by w końcu trafić na Bali, opowiada nam przy okazji historię swego szalonego życia, a igrając na arcykomiczny sposób z losem, wymiguje się mistrzowsko drepczącemu za nim chyłkiem, śmiercionośnemu pechowi. Co zaś wyniknie z nagłego pojawnienia się w filmie na You Tube podpułkownika dra. Edwarda Kotowskiego, świadka wielkiej i prawdziwej historii, który żywo i barwnie dopełnia monologiem opowieść ze swojej ostatniej biograficznej książki? Popatrzmy i posłuchajmy!